Chiều nay, vô tình ngậm một viên kẹo chanh muối, vị chua mặn khe khẽ tan nơi đầu lưỡi bỗng đánh thức cả một trời ký ức, lâu lắm rồi cháu không được ăn loại kẹo này kể từ ngày bà của cháu, người rất thích món kẹo này đi xa. Hôm trước đi qua phố, cháu cứ nấn ná mãi trước một chiếc áo tơ tằm mang màu trầm ấm, nếp vải ấy, sắc áo ấy, nếu khoác lên người bà hẳn sẽ đẹp và hiền từ lắm. Cháu định bước vào mua, rồi lại thẫn thờ khựng lại khi nhận ra mình chẳng còn cơ hội nào để tự tay mang về tặng bà được nữa. Nỗi nhớ bà cứ thế cuộn lên trong ngực, nhói một nhịp, nhưng cũng rất đỗi dịu dàng và ngọt ngào như tua lại một thước phim mà cháu bao lần muốn quay về.
Trở về những ngày lên năm, lên bảy, thế giới của cháu trong veo và giản đơn lắm. Là khi cháu tuổi nhỏ, mỗi lần bà ghé Đông Hà chơi mang theo cả một miền quê thanh bình vào phố. Hai bà cháu cứ thủ thỉ cả ngày không thấy chán. Màu tuổi thơ của cháu cứ xoay quanh khoảng sân ngập nắng của khu tập thể cũ sau lưng trường chính trị Lê Duẩn.
Cháu lớn hơn một chút, bà chuyển vào sống cùng gia đình. Những ngày đầu tiên bà mới chuyển vào ở cùng, ông ốm phải đi viện suốt, bố mẹ cũng bộn bề công việc mà ít ở nhà. Bà luống cuống, loay hoay mãi mới bật được chiếc bếp từ cảm ứng, thế nhưng bà vẫn cho cháu những bữa cơm giản dị ngon lành.
Nhớ nhất là những ngày mưa dầm, bà che ô theo cháu đến tận cổng trường, dặn dò vài câu rồi mới yên tâm quay lưng đi. Thi thoảng cháu ngoái lại vẫn thấy bóng áo bà lầm lũi đi về trong mưa rồi khuất lấp.
Còn nữa bà ạ, món trứng của bà, bà đã cho gia vị gì vào thế? Món trứng bà nấu mỗi chiều mang một vị ngòn ngọt rất đỗi đặc biệt. Sau này lớn lên, cháu đi qua bao nhiêu quán xá, dò dẫm lục lọi bao nhiêu công thức, thậm chí tự tay nêm nếm, cũng chẳng thể nào tìm lại được hương vị ấy. Có lẽ gia vị bà thêm là tình thương, để hôm nay cháu chỉ có thể ngậm ngùi nếm trong ký ức, một thứ tình thương chắt chiu đến cạn lòng.
Cháu từng vùi đầu vào hàng ngàn trang viết, từng khóc nức trước rất nhiều bài thơ, câu chuyện xúc động. Cháu tưởng mình đã hiểu thấu phần nào cõi nhân sinh mênh mông qua lăng kính ngôn từ. Thế nhưng, khi lớn lên, bước ra khỏi vòng tay bà, gia đình, bố mẹ để chạy theo những ước mơ và hoài bão của riêng mình, cháu mới nhận ra chẳng có một thứ ngôn từ nào đủ sức chứa đựng trọn vẹn sự vĩ đại trong tình yêu của bà, sự che chở và lắng lo của bố mẹ. Tình yêu ấy không ồn ào, không rực rỡ. Nó lặng lẽ, bình dị và bao dung như hơi thở của đất đai, âm thầm nuôi dưỡng cái cây là cháu vươn cành xanh lá, dẫu bản thân mình đang khô héo cạn kiệt dần theo năm tháng. Cháu nhớ những dòng thơ của nhà thơ Bằng Việt: Giờ cháu đã đi xa. Có ngọn khói trăm tàu,/ Có lửa trăm nhà, niềm vui trăm ngả,/ Nhưng chẳng lúc nào quên nhắc nhở:/ - Sớm mai này bà nhóm bếp lên chưa?...
Cháu biết mình đã lớn, cháu không khóc to ngày bà đi xa, ngày bà chìm sâu trong giấc ngủ vĩnh viễn. Cháu hiểu, cuối cùng, bà đã được nghỉ ngơi, đã rũ bỏ được những nhọc nhằn, tần tảo và cả những nỗi đau tinh thần lẫn thể xác nhiều day dứt. Bà mang đi nhiều thứ, mang tình cảm, trân trọng, thương yêu, mang đi những buổi sáng vương vấn hương chè xanh chan chát, mang đi hương dầu Phật Linh cay nồng trong mấy ngày se lạnh.
Ai đó nói thời gian sẽ chữa lành mọi vết thương. Nhưng đối với cháu, sự mất mát ấy không thể tỏ bày, cháu phải học cách sống chung với nó, sống chung với sự thiếu vắng bà mãi mãi. Thời gian trôi đi, khi nỗi buồn đã lặn sâu thành một phần của nhịp thở, cháu tin vào một điều kỳ diệu. Bà chưa từng thực sự rời bỏ cháu. Bà của cháu chỉ cất lại hình hài mỏi mệt để hóa thân thành không khí, thành những giọt sương mai, thành ánh sáng ấm áp chở che cho cháu suốt vạn dặm đường dài.
Bà hãy cứ yên tâm bà nhé, những bước đi của cháu bây giờ đã vững vàng hơn nhiều, cháu biết giữ bình tĩnh, biết vượt qua nỗi buồn và dần tập cách chấp nhận cuộc sống, không trách cứ ai kể cả sự vô tình của cuộc sống. Càng thấu hiểu sự hữu hạn của thời gian, cháu sẽ càng yêu thương hơn những người đang ở bên cạnh mình và sẽ cố gắng vun trồng hạnh phúc của riêng mình như bà từng mong mỏi. Bằng cách sống thật tử tế, trân trọng và thương yêu thật nhiều những người đang hiện diện và luôn lắng lo cho cháu, cháu biết mình đang viết tiếp phần đời mà bà đã dùng trọn vẹn cả tình thương để ươm mầm, vun đắp…
