Thời gian nói với chúng ta rất nhiều chuyện. Chỉ là chúng ta không đủ dũng khí để lắng nghe. Ta mải miết chạy theo chính mình, cũng tự đánh mất chính mình. Giống như mưa. Mưa trên cao rơi xuống, hạt mưa dài ra trong không trung, dài mãi, dài mãi, đến khi chạm được nền đất thì vỡ ra như bong bóng xà phòng. Lòng ta cũng đã bao lần lặng lẽ vỡ ra. Vĩnh viễn không lành lại.
Gió thường đến cùng những cơn mưa. Trong mưa, cây lá xào xạc, một chiếc lá vàng rơi nghiêng, nhẹ bẫng buông lơi. Từng sợi mưa trắng chấp chới như sợi cước óng ánh trên nền nón lá, kéo lấy nhau chảy dài xuống đất. Thân cây già thâm trầm đứng lặng trong màn mưa trắng, để mặc cành lá ngả nghiêng tạc vào nền mưa những họa khắc đủ mọi hình hài. Mưa vẫn rơi.
Tôi nhớ bàn chân ngoại bấu chặt trên đường trơn mỗi mùa mưa ướt lạnh. Con đường đất đỏ lầy lội, cây lá xơ xác trong mưa. Mùa gieo sạ, đường quê in bóng những dáng lưng còng lầm lũi. Manh áo tơi đan từ cỏ tranh, chiếc nón lá thâm lại, đanh cứng như da trâu. Mạ non vươn lên, xanh mướt, non tơ, hứng những cơn mưa nhỏ, để kịp trở mình theo đoạn đời tiếp theo của lúa. Nối tiếp những mùa vui.
Mưa nhắc tôi nhớ về sương nắng chìm nổi trong mỗi hạt cơm. Hạt ngọc trắng mang hình hài của những đường gân xanh trên tay cha, vết nứt nẻ chằng chịt sau gót chân mẹ, nếp nhăn trên trán bà, muối tiêu trên tóc ông. Tất thảy đều mang hình hài của mưa nắng hóa thành. Của bao đời lớp trước lớp nay, truyền nối cho nhau mảnh tơi cũ trên đồng.
Có mấy ai đi qua cuộc đời mà chưa từng bị cơn mưa làm ướt. Có người ướt tóc, có người ướt lòng. Dẫu mưa chỉ là một đoạn hành trình trong cuộc đời của nước. Nhưng lại là hành trình hầm hố nhất, rực rỡ nhất. Kỳ lạ thật, khác với gió, với nắng, mưa mang đến cho con người những miền thái cực đôi khi khác biệt đến diệu kỳ.
Có người mong mưa đến cháy lòng. Có người sợ mưa đến bỏng dạ. Mưa làm cây lá tốt tươi, cũng làm bao phận đời chìm nổi lênh đênh giữa mênh mang nước lũ. Mưa ru giấc ngủ êm bên gối, cũng khiến bao đêm dài trở nên bâng khuâng, lạnh lẽo, chơi vơi. Mưa làm mờ nhòa hiện tại để mở cánh cửa bước vào bến nhớ. Những câu chuyện xa cũ còn vương tiếng thở dài.
Trong mưa, mâm cơm góc bếp thơm nồng mùi khói, mùi rơm ẩm, mùi gió bấc, mùi đất nồng nồng ẩm ướt. Chén cà pháo trắng phau, cắn một miếng giòn nổ. Tô canh nước luộc rau phảng phất mùi chanh. Dĩa rau xào và chén cá thính. Tiếng nói cười làm ấm màn mưa trắng. Nơi ấy, có ông, có bà, có mẹ cha, o chú. Có đứa trẻ tóc hun mùi nắng chạy qua chạy lại hít hà mùi cơm thơm. Niềm vui sướng vì hôm nay ít sắn lát, khoai độn cứ thế mơn man làm ấm những giọt mưa.
Tôi nghĩ đến những cơn mưa đã ngang qua cuộc đời. Bao mùa trôi qua, bao mùa cây thay lá. Người ta đôi lúc sẽ giận hờn khi mưa tới, nhưng sau cơn mưa, bao giờ trời cũng trong hơn. Bến nhớ hiện ra, trong trẻo, ngọt ngào. Đó là nơi cất chứa “chính mình” của tất thảy những tháng ngày đã cũ. Mở cánh cửa bước vào đó, ta gặp lại ta trong các đoạn đường thời gian. Nhớ tuổi ấu thơ tươi đẹp, nhớ quãng thanh xuân nhiệt tình, nhớ những con người thân thương cũ. Những lần mình đã sai. Lỗi lầm xưa còn đó, như một tri âm cũ, lặng lẽ dặn mình hãy sống tốt hơn.
Trước đây, tôi viết rất nhiều. Có những bài như cơn mưa rơi xuống, tắm mát những cỗi cằn. Có những bài như cơn gió thoảng, chạm đến người đọc rồi mất hút, tan biến vào hư không, chẳng để lại chút rung cảm nào. Tôi cứ thế kiên trì bước đi vào địa hạt của thế giới ngôn từ. Những mầm chữ qua cơn mưa cảm xúc sẽ nảy mầm, vươn lên thành cây chữ. Có những mầm bị mưa vùi hòa tan vào phù sa, không hiển hiện thành chữ, vẫn vô hình mở ra cánh cửa rộng lớn của ý nghĩ. Có những mầm hạt tự mình sáng lên như viên ngọc, cất chứa mọi liên tưởng nông sâu. Và cũng có những mầm chữ tan biến như chưa hề xuất hiện ban đầu.
Tôi thật sự nghĩ, nếu không có những cơn mưa cảm xúc, liệu đầu bút trên tay mình có mềm đi giữa những bụi bặm nông cạn bên ngoài, hay chỉ thô thiển điêu khắc vài nét vẽ lộng lẫy phù phiếm mà chính người đọc và người viết, cũng chẳng biết nó là cái gì. Nếu cánh đồng trên trang giấy ươm những mùa chữ bội thu, thì cảm xúc chính là cơn mưa quý giá, làm mềm những khô cằn, tưới tắm những gai góc. Một vườn chữ khi ấy mới trở thành bến bờ của trái tim, của lẽ sống và những tầng nghĩa yêu thương diệu vợi.
Tiếng đàn ghi-ta vẫn thoang thoảng vọng lại, trầm khoan thưa nhặt. Mưa đâu chỉ ướt lạnh, mưa còn làm mềm những bụi bặm xô bồ. Thỉnh thoảng, biết dừng lại để lắng nghe hơi thở cuộc sống, làm trái tim ấm lại theo một cách lặng lẽ nhất, cũng khiến mình nhẹ nhàng, êm ái hơn.
Ngồi nhìn cơn mưa hôm nay, nghe tiếng đàn trong dòng nhớ của hơn hai mươi năm về trước, thầm hỏi một cái tên nơi tận cuối phương trời: Năm ấy, có phải bạn cũng bị ướt trong cơn mưa rào, giống như tôi không?
T.H
