Chuyện bắt đầu từ việc thằng Tạ, con ông Tấn, yêu con Bông, con bà Bồng cùng xóm. Yêu đương để rồi thành vợ thành chồng là điều hết sức bình thường, chả có gì đáng nói. Khổ một nỗi, cả hai đứa, chẳng đứa nào được học hành đến nơi đến chốn. Tuổi chúng cũng không còn trẻ. Thằng Tạ đã gần ba mươi. Còn con Bông thì cũng đã hai lăm, hai sáu rồi. Như người ta, tuổi ấy đã một, hai mặt con, chứ có đâu tay không mình rồi như chúng. Được cái, chúng nó đều khỏe. Cả hai đứa, đứa nào cũng vai u, thịt bắp. Việc nhà nông, từ cày bừa, gieo cấy, tất tần tật mọi việc, chẳng ai trong xóm bì kịp. Thằng Tạ là con trai, có hơi gầy, đen đúa một chút. Chứ con Bông thì, béo ơi là béo! Nó lại khỏe và nghe đâu còn có đôi ba miếng võ nữa. Thế nên, tuy là con gái, nhưng bọn con trai trong làng, đứa nào cũng phải kiềng mặt nó. Nhất là mấy đứa hay rượu chè, quậy phá. Nó khỏe lắm! Hôm phụ nữ làng tổ chức thể thao, một mình nó thách kéo co với sáu người. Ban đầu nó làm bộ lùi lùi để lấy đà, ai cũng tưởng là nó thua. Thế mà bất thình lình, nó phùng mang, trợn mắt lên, giật một cái, khiến cả sáu người chúi về phía trước, ngã lăn quay ra. Hồi nó chưa yêu thằng Tạ, có một lần, mấy thanh niên làng bên nghe tin có đám cưới, rủ nhau sang chơi, rồi uống rượu say, quậy quạ, gây gổ với thanh niên trong làng. Con Bông tối ấy cũng có mặt ở đấy. Thấy hai bên càng lúc càng to tiếng, nó vội nhảy ra can. Bọn này thấy đàn bà con gái thì coi thường. Nó nổi khùng, xuống tấn, rồi lao vào quật cho bọn kia một trận tơi bời. Có một thằng bị nó kẹp chặt cổ giữa cặp đùi đồ sộ của nó, suýt nghẹt thở, phải kêu lên oai oái, nó mới chịu nhả ra. Lại có một chuyện khác. Đó là hồi đầu năm, thanh niên trong làng tổ chức làm thủy lợi. Tất nhiên là trong đám ấy có cả nó với thằng Tạ. Đang làm thì thằng Tạ ôm bụng kêu đau. Cũng tưởng là chỉ đau bụng gió, nghỉ một lát sẽ khỏi. Không ngờ thằng Tạ cứ càng lúc càng đau, đau đến nỗi không thể đi được nữa. Ai cũng bảo là thằng Tạ đau ruột thừa. Mà ruột thừa thì cần phải đến bệnh viện gấp, không sẽ nguy hiểm đến tính mạng. Con Bông nghe vậy thì chẳng trù trừ, tính toán một giây, vác thằng Tạ trên vai chạy một mạch đến trạm y tế xã. Kể từ bữa ấy, thằng Tạ có cảm tình với con Bông, rồi hai đứa phải lòng nhau.
Khổ một nỗi là khi chúng nó yêu nhau, bà Bồng cứ một mực tuyên bố với nhà trai, là nếu chịu để cho thằng Tạ ở rể, bà mới bằng lòng gả con gái cho. Nghe thì có vẻ vô lý, nhưng hiểu hoàn cảnh bà thì lại thấy bà có lý. Bởi, bà chỉ có hai mẹ con. Mà bà thì đã già, không làm lụng gì được nữa. Con Bông là lao động chính. Mọi việc trong nhà, từ cái ăn cái uống, rồi phương này việc nọ, chỉ một tay nó lo. Nay bỗng dưng vắng nó, bà biết chèo chống sao đây? Nhưng nhà trai cũng không vừa. Ông Tấn viện cớ tuổi ông cũng đã cao. Rồi thì nhà cũng neo người, chứ đâu có hơn gì bên đây. Ừ, thì cứ cho là nhà ông có ba người đi, cứ cho là nhiều hơn bên này một người đi, nhưng không lẽ cái Yến, em gái thằng Tạ, nó cứ ở vậy hoài. Rồi sớm muộn gì nó cũng đi lấy chồng chứ! Lúc ấy, hoàn cảnh của ông nào có khác gì bà. Ôi dào, bàn việc cưới hỏi cho con mà cứ ỏm tỏi cả lên, chẳng bên nào chịu bên nào. Thấy không thể ngã ngũ, thằng Tạ vội lên tiếng. Nó xin với hai bên gia đình cho nó được ở rể nhà mẹ vợ. Trước mắt thì như thế, sau này khi cái Yến đi lấy chồng, lúc ấy hãy tính sau. Với lại, theo nó, hai nhà cách nhau không xa lắm, sau này nó với con Bông có thể đi lại chăm sóc cho cả đôi bên. Thấy thằng Tạ nói có lý, ông Tấn phải đồng tình. Và thế là đám cưới của đôi uyên ương Tạ - Bông được tổ chức.
Hôm đám cưới, con Bông mặc bộ áo dài màu trắng. Vì nó mập nên mãi mới tìm thuê được cho nó bộ áo dài quá cỡ này. Người ta bảo, phụ nữ quá mập mặc áo dài thường không đẹp. Ấy vậy mà nhìn con Bông mặc áo dài trông cũng dễ thương lắm! Đặc biệt là vẻ thướt tha, duyên dáng của áo dài làm nó xinh xắn hẳn lên. Nó lại đội khăn đóng, thắt nơ, tô son, điểm phấn, nên nhìn càng đẹp. Lúc con Bông bước từ trong nhà ra hôn trường, thằng Tạ nhìn vợ không chớp mắt. Nó bần thần, mụ mẫm hết cả người khi thấy… một nửa của nó đáng yêu quá! Nó đứng bên cạnh cô dâu, thỉnh thoảng lại đưa mắt nhìn mọi người cười rất tươi. Nó cảm thấy mình là người hạnh phúc nhất ngày hôm nay. Thằng Tạ trong ngày cưới nhìn cũng oách lắm! Comlê đen, sơmi trắng, càvạt đỏ, giày nâu. Toàn những thứ mà xưa nay nó chưa hề dùng. Nó bước lộp cộp, lộp cộp đôi giày đánh xi bóng nhẫy, bắt tay ông này một cái, bắt tay bà kia một cái. Rồi đi đi lại lại, sai bọn đàn em sửa lại cái này, sửa lại cái kia. Trông nó như một vị giám đốc vậy. Chỉ tội răng nó không đẹp, cái vô cái ra, và nhất là răng trên, tất cả đều chĩa về phía trước. Một dạo, dân trong làng thường gọi nó là… Tạ mái hiên, và tìm mọi cách để trêu chọc nó. Như có lần đang ở ngoài đồng thì trời thình lình đổ mưa, thế là cả bọn nhao nhao lên: “Chúng mày ơi, chạy nhanh nhanh đến chỗ thằng Tạ mà trú nhờ mái hiên của nó, không ướt hết bây giờ”. Nhưng tính nó vốn hiền, chẳng hề giận ai bao giờ. Lúc trên hôn trường, vì nó thấp hơn con Bông, nên khi đứng bên vợ, nó phải ưỡn người ra phía sau để tăng thêm chiều cao.
Bọn trai làng tuổi choai choai đáo để và nghịch như quỷ sứ. Chúng bịa ra rằng, đêm tân hôn của đôi vợ chồng trẻ, chúng đã rình bên ngoài và… chứng kiến hết mọi chuyện. Rồi chúng toe toe cái miệng giữa thanh thiên bạch nhật. Rằng, chúng nghe thằng Tạ thở như trâu, còn con Bông thì rên hừ hừ như lên cơn sốt. Rồi chúng bỗng nghe “rầm” một tiếng như có cái gì đổ, khiến bà Bồng đang ngủ phải giật mình tỉnh dậy, mắt nhắm mắt mở hỏi con: “Tạ ơi, Bông ơi, chuyện gì vậy các con, gãy giường à?”. Kể xong, cả bọn cười chảy nước mắt nước mũi. Chuyện đến tai thằng Tạ, con Bông, nhưng chẳng đứa nào giận, chúng chỉ cười khì cho qua.
Thằng Tạ ở rể bên vợ nhưng ngày ngày vẫn tranh thủ tạt qua nhà mình. Nó cày bừa luôn cả ruộng cho hai nhà. Còn con Bông và con Yến thì việc gì cũng làm chung, chả khác nào đổi công ngày trước. Xong việc của nhà này thì qua làm việc cho nhà kia. Gớm, chị dâu em chồng có khác. Đi đâu cũng kè kè bên nhau, thân thiết còn hơn cả chị em ruột. Thành ra tuy hai nhà mà như một. Công việc bao giờ cũng xong trước làng. Bà Bồng thấy vậy cũng mừng. Thằng Tạ ở nhà mẹ vợ chăm lắm! Không việc gì mà nó không mó tay vào. Nó chăm làm do bản chất là một nhẽ, còn một nhẽ nữa là thương vợ, không muốn vợ nó phải vất vả. Đôi khi áo quần vợ thay ra chưa kịp giặt, nó thấy là mang ra giếng giặt liền. Cơm nước, chợ búa… nó cũng tranh làm tất. Nhất là từ ngày nó biết vợ nó có bầu, nó thương lắm! Nó đi úp cá cả đêm về nấu cháo cho vợ bồi dưỡng. Rồi tranh thủ khi vãn việc đồng áng, đi phụ hồ kiếm thêm tiền để dành ngày vợ sinh em bé. Nó còn sửa sang lại chuồng trại để nuôi thật nhiều gà. Nó cười phô hàm răng… mái hiên của nó ra, nói với vợ: “Bông à, anh chắc chắn đến ngày em sinh, chúng ta nhất định sẽ có cả một đàn gà vài chục con, tha hồ em ăn”. Rồi nó ngả đầu vợ nó xuống giường, ghé tai vào bụng để… nghe tiếng chân quẫy đạp của em bé. Nó nựng: “Nào, con yêu của ba, đạp mạnh lên cho ba nghe nào…”. Con Bông lấy ngón tay dí một cái rõ mạnh vào trán thằng Tạ, nguýt yêu: “Ngố nó vừa vừa thôi ông tướng ạ, mới chưa đầy hai tháng, nó đã thành người đâu mà quẫy với chả đạp”. Thằng Tạ lại phô hàm răng mái hiên ra cười.
Huyện có chủ trương di dân lên vùng gò đồi phía tây để xây dựng trang trại, trồng cao su. Đối tượng được ưu tiên là những cặp vợ chồng trẻ, đang trong độ tuổi lao động. Con Bông nghe vậy thì mừng lắm! Vì đó là điều nó khao khát bấy nay. Ngày chưa lấy chồng, nó nhìn bạn bè mà thèm. Cỡ tuổi như nó, đứa nào lấy chồng lấy vợ cũng có mấy sào đất thổ cư, lại là đất bazan, nên trồng được cây công nghiệp. Có đứa nay có vườn hồ tiêu thu mỗi vụ mấy chục triệu đồng. Nhà nó đất chật, lại là đất pha cát bạc màu, không trồng được cây gì nên hồn. Nay nghe có chủ trương mới, nó mừng thầm trong bụng. Nó bảo thằng Tạ đi họp đăng ký lấy một suất. Nhưng ác nỗi, ban quản trị hợp tác xã chẳng một ai nhất trí. Lý do họ đưa ra là cả hai vợ chồng nó đều có bố mẹ già, đang cần phải chăm sóc hàng ngày. Bản thân nó lại đang có bầu. Một hoàn cảnh như thế, không thể có đủ điều kiện để lên đó xây dựng trang trại được. Thằng Tạ về nói lại. Con Bông nghe xong thì thấy lộn cả ruột. Nó xắn quần, le te chạy lên gặp ban quản trị. Mặt nó hầm hầm khi đối diện với chủ nhiệm hợp tác xã: “Các ông chê vợ chồng tôi không đủ khả năng làm việc phải không? Các ông nhầm to rồi. Trong khi nhà các ông thì bờ xôi ruộng mật, thóc lúa đầy bồ, cao su, hồ tiêu công này mẫu nọ… Còn gia đình tôi thì có gì? Các ông xem lại đi. Hay các ông muốn gia đình tôi sống nghèo sống khổ mãi? Tôi nói cho các ông biết, vợ chồng tôi tuy vậy nhưng lao động chẳng thua ai. Các ông có giỏi thì cứ cho người lên đó mà làm thi với chúng tôi, xem mèo nào cắn mỉu nào…”. Nó hoa chân múa tay, nói sùi cả bọt mép ra, rồi ngồi thở. Cái tính “đàn ông” của nó thế mà đôi khi được việc. Ban quản trị hợp tác xã phải ghi tên nó vào danh sách những hộ làm trang trại.
Đêm ấy nằm bên nhau, con Bông bàn với chồng, dù thế nào thì cả hai cũng phải lên đó làm trang trại, trồng cao su. Vì chỉ có lên đó mới có tương lai. Tuổi trẻ phải biết lập thân lập nghiệp, phải biết chấp nhận gian khổ, phải biết tự mình xóa đi cái đói cái nghèo của mình để vươn lên. Vợ chồng mình còn trẻ, nhất định không thua chị kém em. Nó hùng hồn nói một thôi một hồi rồi nhỏ nhẹ giải thích với chồng, bà Bồng tuy vậy nhưng vẫn có thể đi ra đi vào, lo được bữa cơm cho mình. Cho nên ban ngày vợ chồng cứ lên đó làm việc. Tối đến hãy về dưới nhà. Nhưng khi đưa ý kiến ra thì cả ông Tấn và bà Bồng đều có vẻ không bằng lòng. Bà Bồng chả hiểu đầu cua tai nheo ra sao, cứ đè ngay chàng rể và con gái ra mà đay mà nghiến: “Ừ, phải rồi, anh chị muốn lên đó để được tự do, để không phải vướng chân vướng cẳng gì với bà già này…”. Còn ông Tấn thì càu nhàu: “Tôi đã chịu nhún nhường bên ấy chấp nhận cho anh ở rể đã là một thiệt thòi. Bây giờ anh chị lại dắt nhau lên tận chốn rừng xanh núi đỏ ấy. Anh chị chả còn biết coi ai ra thể thống gì”. Cái Bông với thằng Tạ phải giải thích mãi bà Bồng và ông Tấn mới nghe ra.
Rồi hôm nhận đất, mấy đứa có tiền lo lót thế nào mà được ban quản trị cấp cho chúng toàn chỗ ngon. Còn vợ chồng nó thì chỗ đầu thừa đuôi thẹo, trên cao dưới thấp, hố bom hố pháo chi chít. Con Bông lại phải… ra tay để lấy lại sự công bằng. Nó yêu cầu phải bốc xăm, chứ không thể chia ngang như thế. Ban quản trị hợp tác xã thấy nó làm căng quá, không thể không nghe theo. Mấy đứa được nhận chỗ ngon, giờ chia lại, vấp phải chỗ không ra gì thì có vẻ hằn học với nó. Nhưng ai cũng biết tính nó, và sợ nhất là mấy ngón võ của nó, nên cũng đành ngậm đắng nuốt cay mà cho qua.
Khi con Bông mang thai tháng thứ bảy thì công việc đã có vẻ đâu ra đó. Đất đai được san ủi, cày đi bừa lại nhiều lần. Hệ thống tưới tiêu cũng đã được hoàn chỉnh. Chỉ còn chờ mùa mưa đến là có thể đặt giống cao su. Con Bông vốn đã to béo, nay gần đến ngày sinh nở, người nó càng phốp pháp, ục ịch hơn. Nó đi đứng nặng nề, khó nhọc, lạch bà lạch bạch như chú vịt xiêm. Nhưng vẫn say sưa cùng chồng làm việc, chả chịu nghỉ lấy một buổi. Đêm về, thằng Tạ tự nguyện ngồi hàng giờ vừa quạt vừa xoa bóp cho vợ. Thỉnh thoảng nó lại trêu vợ nó bằng cách cho ngón tay vào nách vợ mà cù khẽ một cái. Con Bông bị nhột “ối” lên một tiếng, ôm lấy thằng Tạ cười như nắc nẻ. Thằng Tạ vuốt vuốt cái bụng của vợ cảm động nói: “Bông à, đã đến tháng này rồi, mà em cứ đi làm mãi, chẳng chịu nghỉ, anh lo lỡ có chuyện gì…”. Con Bông nắm chặt tay thằng Tạ ấp trong tay mình: “Anh à, em được các chị bên trạm y tế tư vấn cả rồi. Phụ nữ mang thai tháng thứ bảy, thậm chí tháng thứ tám vẫn có thể làm việc bình thường. Có điều phải biết lượng sức. Em tuy làm việc quần quật cả ngày nhưng cũng biết lượng sức đấy chứ! Với lại, mình có thai, chỉ ngồi một chỗ, không làm việc, sau này sẽ khó sinh…”. Nói rồi nó thiếp đi trên cánh tay của thằng Tạ lúc nào không hay.
Đến cuối tháng thứ tám, lúc con Bông gần sinh thì gia đình nhà người yêu con Yến đến xin cưới. Thật đúng là rầy rà. Thằng Tạ đêm nằm cứ thở dài thườn thượt. Ừ, cái Yến đi lấy chồng, còn mỗi mình bố nó không ai chăm sóc là một nhẽ rồi. Lo thì lo thật đấy, nhưng chuyện này rồi cũng có cách khắc phục được. Điều làm nó lo nhất là chỉ trên dưới chục ngày nữa vợ nó sẽ sinh. Lại đúng vào thời gian nó phải xuống giống cao su cho kịp thời vụ. Cái gì thì có thể hoãn lại được, chứ trồng cao su, mọi việc nhất nhất đều phải chấp hành đúng quy trình kỹ thuật. Thằng Tạ thao thức, trằn trọc cả đêm không sao chợp mắt được. Con Bông cũng không ngủ. Nó nằm hai mắt mở trân trân nhìn lên trần nhà. Nó thương chồng nó và buồn vì nay đã không thể làm gì được nữa. Nhưng nó biết động viên thằng Tạ, ru ngủ thằng Tạ bằng những lời nói ngọt ngào, và cả những cái nguýt yêu, mà nó chỉ dành riêng cho chồng nó.
Suốt thời gian sau đó, thằng Tạ như con thoi cả ngày. Hết lên trang trại, lại về với vợ xem tình hình ra sao. Rồi lại phải đảo qua nhà xem bố nó thế nào. Nó rã rời cả người vì mệt vì lo. Nó không ngờ cái kiếp ở rể của nó sao lại long đong đến vậy. Ở rể mà như không phải ở rể. Ở rể mà như người ở giữa, cứ phải lo cho cả đôi bên. Lắm lúc vắt chân lên cổ mà chạy cũng không kịp. Nhưng nó cũng mừng, vì thấy mình tuy mang tiếng “ở rể” nhưng chưa phải nhờ vả gì bên vợ. Nó thương vợ nó, thương mẹ vợ nó hoàn cảnh mẹ côi con cút, cuộc sống khó khăn. Gần một năm qua nó đã tự làm tự ăn. Vợ chồng đùm bọc, thương yêu nhau hết mực. Nhưng nó vẫn thấy lo, vì chỉ không còn bao lâu nữa, em gái nó sẽ cưới chồng. Lúc ấy vợ chồng nó biết tính liệu sao đây cho ổn thỏa đôi bên? Không lẽ cứ một hai bắt vợ phải về bên nhà để chăm sóc ông Tấn? Nếu như thế thì bà Bồng sẽ ra sao? Suy nghĩ, thấy cách nào cũng không ổn, nó đành tặc lưỡi, thôi thì chẳng còn cách nào hơn, là vợ chồng nó cứ phải làm… con thoi, chạy qua chạy về, coi hai nhà như một.
Đúng hôm thằng Tạ lên trang trại, thì ở nhà con Bông chuyển dạ đẻ. Nhưng con Bông chỉ đau lâm râm một lúc thì hết. Nó nhẩm đếm ngón tay nói với chồng nó: “Anh à, em có bầu hôm nay vừa chẵn chín tháng, chắc phải ít hôm nữa mới sinh, nên anh cứ đi đi cho được việc...”. Nghe thế thì thằng Tạ an tâm ra đi. Không ngờ thằng Tạ vừa đi được một lúc thì con Bông lại đau bụng. Cơn đau lần này dai dẳng và có phần dữ dội hơn. Con Bông biết là mình gần sinh, nó vội nói với bà Bồng đi tìm người, nhờ đưa nó lên trạm xá. Nó còn dặn với mẹ nó, không được cho thằng Tạ biết, vì hôm nay xuống giống cao su…
Thằng Tạ ở trên trang trại làm một mạch từ sáng tới trưa, không nghỉ. Trưa đến, nó thấy bụng đói cồn cào mới chui vào túp lều lấy nắm cơm nguội ra ăn. Nghỉ một lúc, nó lại đi làm ngay. Nó làm say sưa cho đến khi cắm được cây cao su giống cuối cùng xuống đất. Trời không nắng mà mồ hôi nó túa ra ướt đẫm lưng áo. Xong đâu đấy nó dừng lại ngắm nhìn những hàng cao su giống thẳng tắp vừa trồng. Rồi nó khẽ mỉm cười, khi nghĩ đến rồi đây, chỉ không bao lâu nữa, những cây cao su con này sẽ lớn lên, biến thành cả rừng cao su, tỏa bóng xanh mát. Lúc ấy, vợ chồng nó chỉ việc ngày ngày khai thác lấy dòng nhựa trắng. Nó ao ước có tiền mua lấy chiếc xe máy để thỉnh thoảng chở vợ đi… dạo phố. Rồi lại ước may thêm cho vợ mấy bộ áo quần mới… Thằng Tạ mới nghĩ tới đó thì bỗng giật mình nghe có tiếng ai gọi tên nó, nói rằng, ở trạm xá, con Bông đã sinh thằng cu, và ở nhà, bà Bồng vừa bị ngã do trượt chân ở sân giếng, xây xát hết cả mặt mày…
Trống ngực thằng Tạ đập lên một hồi trống khải hoàn. Vừa mừng vừa lo. Nó co giò hướng về phía làng mà chạy. Bán sống bán chết mà chạy. Chưa bao giờ nó chạy nhanh như thế. Trước mặt nó là bát ngát ngát những cánh rừng. Rồi một ngã ba đường. Ở ngã ba ấy có một lối rẽ về nhà, một lối rẽ lên trạm xá. Nó dừng lại phân vân không biết phải thế nào, không biết phải rẽ về lối nào. Chưa kịp nghĩ ra, nó đã lại co chân chạy. Vừa chạy nó vừa nghĩ. Thôi thì hãy cứ chạy đã, hãy cứ đến cái ngã ba ấy đã. Đến đó rồi muốn rẽ về phía nào trước thì rẽ…
