Bất giác buồn. Vết thương trên thân bách ngày nào cũng đồng thời hiện lên. Nó nhấn chìm Hộ trong cơn đau chưa dứt, cho đến khi tuổi đời sắp sửa hoàng hôn.
Bất giác trống rỗng khi thấy mình bất lực, loay hoay vùng vẫy trong sự hữu hạn, bé mọn đời người, vùng vẫy trong tình yêu vô ngôn, tình yêu không diễn đạt được bằng những lời nói thường nhật với khu rừng bách xanh vô giá.
Dù đã về hưu gần năm nhưng Hộ vẫn thương nhớ lắm khu rừng bách xanh mấy trăm tuổi mà ông và đồng đội đã bỏ cả tuổi thanh xuân của mình ra để bảo vệ, giữ gìn. Nhớ nhưng đành chịu, về hưu rồi, không có lý do gì chính đáng để quay lại nơi ấy. Ông Hộ ray rứt nghĩ mình đã thành một đoạn ký ức buồn mới đối với những cây bách xanh gần năm trăm tuổi kia. Họ đó, những cụ, những ông xanh đó biết hết, thấu hết chẳng qua không nói thôi! Ước gì khi nằm xuống trong ngày cuối, mình cũng sẽ nhận được phép màu, cũng sẽ biến thành con chim phụng hay con vật linh thiêng gì gì đó để quanh quẩn bảo vệ những cây bách xanh có thần có lực kia, những cây bách xanh đã thật sự in bóng trong tim người, khắc dấu ấn mạnh mẽ của mình trong trời đất này. Và có lẽ vị “Nữ thần bảo vệ bách xanh” trong quá khứ cũng bắt đầu bằng cuộc đời trần tục như ông...
* * *
“Một gánh kiền khôn quẩy tếch ngàn,
Hỏi rằng chi đó, dạ rằng than”...1
Bà lão thong dong đi qua bãi rêu vừa chậm rãi đọc một đoạn thơ cổ, giọng nghe xa xăm như tiếng gió. Phong thái bà lão ở giữa rừng sâu mà có gì đó vượt lên khác lạ quá so với những sơn dân dưới kia. Hộ sựng lại, từ từ khom người, căng mắt nhìn. Tóc bà lão bạc trắng pha ánh kim thật ấn tượng. Mắt phượng, nhăn nheo dúm dó hai đường ngư vỹ nhưng ánh mắt không mờ đục, miệng hơi móm mém nhưng sự quý phái vẫn còn phảng phất trên nét môi với làn da mỏng mịn... Thật khó đoán được tuổi tác một người như thế, có thể bà đã sống cả ngàn năm, trăm năm, cũng có thể sáu bảy mươi năm gì đó... Cũng thật khó mà nói ngay đó là tiên hay người bởi hình ảnh bà lão sáng lắm mà cũng thật lắm, cứ mồn một ngay trước mặt Hộ, chỉ cách khoảng dăm bảy bước chân. Thoạt đầu, Hộ lạnh người nghĩ ngay là mình gặp hồn phách phiêu linh nơi rừng sâu núi thẳm, hai tiếng “Chủ rừng” chợt ngân ngân trong đầu nhưng sau nhìn lại thấy bà lão cứ sờ sờ ra, không thoắt ẩn thoắt hiện. Dù có hơi ảo mờ sáng ánh trong làn sương núi, hai bàn chân mang guốc mộc của bà rõ ràng chạm trên những nẻo rêu xanh sống động, dấu guốc cứ rờ rỡ sau mỗi bước đi. Mấy câu thơ lúc nãy Hộ mới được nghe lần đầu, vậy chắc chắn không phải sản phẩm do trí tưởng tượng của Hộ. Cũng lạ, hình ảnh bà lão không lem luốc, không khắc khổ, không liên quan gì đến người bán than. Có gì đó gời gợi nghịch cảnh khi nghe mấy câu thơ này? Người sang như thế sao lại bán than?! Ngày xưa chuyện yêu thương của phụ nữ đồng nghĩa với phục tùng là vậy đó. Nhưng cũng có thể hiểu sâu hơn đó là tiếng “Xin vâng” đối với bề trên. Hộ thầm nghĩ mông lung.
Bà lão vẫn thong dong đi về hướng dòng suối. Hộ lom khom dịch chuyển theo với sự tò mò tột độ. Chợt bàng hoàng, chợt không thể tin nổi vào mắt mình, bao nhiêu nghĩ suy, bao nhiêu điều quan sát được, bao nhiêu suy diễn đều bị đảo lộn, bà lão đã vừa đọc thơ, (vẫn lặp lại hai câu thơ ấy), vừa thong dong đi vào một cây bách xanh ngự đá to lớn bên bờ suối và biến mất...
Khi dụi dụi mắt tỉnh dậy, lồng ngực Hộ vẫn còn thình thịch bởi nhịp tim bấn loạn, ông bật người, bước ra khỏi chòi quan sát và nhìn sang cây bách xanh khổng lồ bên kia suối. Vẫn làn sương mờ ảo, vẫn những nhịp lay động nhẹ nhàng đều đặn qua qua lại lại của cây lá, vẫn cảnh vật giống hệt trong giấc mơ nhưng tuyệt không có bóng người, không có những khua động lạ nào. Rừng muôn đời tịch mịch. Rừng bách xanh càng tịch mịch hơn. Không có gì gợi lại hình ảnh, dấu vết một ai đó vừa qua đây. Hộ lắng tai, chỉ tiếng gió rì rào và những âm thanh u u cao vút trên tầng không. Hộ với tay lấy cây súng, bi đông nước rồi bước xuống đoạn thang dây. Buổi sáng trong rừng bách xanh mát lạnh, Hộ căng ngực hít thở khoan khoái, vừa đi vừa quơ tay đưa chân khởi động cơ thể...
Nếu sống năm trăm tuổi, con người sẽ là gì? Câu hỏi ấy cứ ngân ngân trong đầu Hộ, người kiểm lâm già, khi nghỉ chân ngồi dưới gốc bách xanh sần sùi rêu phong này. Hộ mở bi đông hớp một ngụm nước rồi cứ thế ngước mắt nhìn lên những vòm lá bách xanh lung linh trong những sợi ánh sáng rẻ quạt. Nhớ lại giấc mơ lúc gần sáng, Hộ bật dậy đi quanh gốc bách xanh, ông nhìn soi từng mảnh vỏ cây nhưng không phát hiện một dấu vết nào mất tự nhiên, chỉ dấu rêu phủ lớp lớp thời gian lên từng đường sóng dọc của vỏ cây. Hộ không thể nào lý giải được tại sao mình lại có một giấc chiêm bao lạ lùng như vậy. Có thể ngày xưa một nàng công chúa hay phi tần, mỹ nữ gì đó trong cuộc tao loạn đi theo phu quân và đã lạc rừng hoặc cũng có thể một nữ quý nhân cố tình trốn lên đây mai danh ẩn tích nương náu dưới gốc bách xanh này cho đến ngày trút hơi thở cuối?! Có thể lắm chứ, lịch sử của một đất nước chiến tranh, hưng phế triền miên mà, rừng chứa trong nó cả những câu chuyện thịnh suy thời cuộc, mọi chuyện đều có thể.
Về nhận công tác ở khu rừng Phong Nha - Kẻ Bàng khi Hộ còn là chàng thanh niên mang trong người dòng máu nóng sôi với bao nhiêu hoài bão, giờ tuổi tác đã vượt qua cái mốc nhân sinh ngũ thập, gần sáu mươi tuổi đời, tóc đã muối tiêu hai màu trên đầu. Thời gian gắn bó cuộc đời ông với những lô rừng kín thường xanh nhiệt đới trên núi đá vôi này thấm thoát mà đã hơn ba mươi năm. Tất nhiên so với đời sống của những cây bách cổ thụ ở đây, ông chưa được là đứa trẻ nhỏ mới vào đời.
Trong quần thể này, nổi bật lên là khu rừng bách xanh núi đá trên năm trăm tuổi. Hộ nghe kể lại, đoàn các nhà khoa học đến từ Nga đã rong ruổi, leo trèo qua các rặng núi đá hơn hai tháng trời, họ hết sức ngỡ ngàng trước những thân bách to lớn có đường kính đến mét rưỡi, cao hai ba chục mét, sừng sững bám chặt vào đá tạo nên quần thể lớn chưa từng thấy. Đó là một phát hiện có ý nghĩa toàn cầu bởi trước đó mới chỉ ghi nhận được ba loài bách xanh trên thế giới. Với sự tồn tại hơn năm trăm năm tuổi, rừng bách xanh đang gây được sự chú ý, quan tâm của nhiều nhà khoa học trong nước và quốc tế. Vậy nên Hộ biết mình được cấp trên đồng ý phân công “bám trụ” ở đây cùng đồng đội không chỉ vì ý nguyện của riêng ông mà còn vì cấp trên đã tin ông và đội kiểm lâm của mình nên đã giao trọng trách bảo vệ di sản thiên nhiên vô giá. Sức ép của trách nhiệm lớn lắm, trên độ cao gần cả ngàn mét này, bọn lâm tặc đã đặt chân đến thì không phải loại bình thường, chúng rất chuyên nghiệp và hung hãn, đối phó rất khó đã đành, nguy cơ mình bị mất mạng, mạng người đổi cây gỗ cũng cao, trong khi theo quy định của kiểm lâm vũ khí được trang bị lại hạn chế tầm sát thương. Thỉnh thoảng Hộ cũng nhận nhiệm vụ hướng dẫn vài nhà báo hoặc du khách đặc biệt nhưng thời gian còn lại thì ông và đồng đội đều hoạt động trong sự đơn lẻ, cô độc, chỉ khi thật cần thiết mới gọi phối kết hợp với nhiều lực lượng. Quen. Thói quen nào cũng dễ chịu. Khi đã quen với sự lặng lẽ trong khung cảnh hùng vĩ, đẹp mê hồn này, cũng có nghĩa là con người sẽ dị ứng với những thứ giá trị giả tạo và vụn vặt ngoài kia, vậy nên nếu có được kỳ nghỉ phép Hộ cũng chỉ ba điều bốn chuyện với công việc cho xong rồi trở lại rừng ngay. Yêu rừng. Mê rừng. Nhớ rừng! Đó là thứ cảm xúc đặc biệt nó khiến con người trở nên quắt quay, héo úa đi trong thoáng chốc nếu bị tách ra khỏi rừng.
Yêu rừng. Mê rừng. Nhớ rừng! Vậy còn với người? Nhiều lần bạn bè, đồng nghiệp đã hỏi ông câu đó kèm theo ánh nhìn ái ngại, thậm chí có người còn lo lắng cho tuổi già đơn chiếc của ông đang sầm sập tới. Đã là con người, tình cảm riêng tư sao tránh khỏi, Hộ cũng đâu phải sắt đá gì. Chuyện ấy cũng đã từng, khoảng hơn mươi năm trước, trong một lần về văn phòng Hạt lãnh lương và lấy thêm thực phẩm... Khi Hộ ký nhận vào sổ lương xong ngước lên thì bắt gặp ánh mắt ướt rượt và... rất lạ của Giang, kế toán Hạt. Sau một thoáng bối rối, mặt rựng đỏ, Giang cúi đầu khe khẽ:
- Bây chừ... anh vô trong... thay áo đi! Để áo... em vá cho, vai áo... anh... rách tề! Một chắc trên rừng thì biết làm răng!2
Câu nói ngập ngừng ấp a ấp úng mà rất ngọt ngào của Giang, khiến Hộ cảm động, trước giờ anh chưa nhận được sự quan tâm nào ấm áp như thế. Sắt đá bỗng dưng mềm nhũn trước một tấm lòng! Giang không phải tạng nhan sắc nhưng với Hộ giờ đây điều đó chẳng ý nghĩa gì, quả thật là ông đang cần một tấm lòng, cần những chăm chút nhỏ nhoi ấy. Quá khứ của Giang cũng buồn. Vốn là gái lỡ thì.
... Khi một người bạn gái của mình bị ung thư qua đời, Giang đã thường xuyên đến nhà chăm sóc hai đứa con nhỏ của bạn. Sau ba năm mãn tang thì... chuyện gì đến sẽ phải đến, rơm bén lửa, Giang dọn về ở hẳn với chồng bạn. Anh ta là một tay tài xế chạy xe cho công ty vật tư tổng hợp huyện. Sống đời vợ chồng được ba năm, trái tim nhạy cảm đàn bà của Giang đã nhận ra anh chàng kia chỉ lợi dụng lòng tốt của Giang để chăm sóc cho hai đứa con của mình. Anh ta coi Giang chỉ là người giúp việc, không chỉ ái ân nhạt nhẽo mà chẳng chút tôn trọng hay tình cảm gì cả. Tìm mọi lý do anh ta luôn đi khỏi nhà, thỉnh thoảng về thì đã... loạng choạng say mèm. Ngay cả chiếc phao cuối cùng là hai đứa bé mà Giang dồn tình thương mong bù đắp cho chúng, khi đã lớn lên đôi chút chúng cũng “tỏ thái độ” gay gắt với Giang. Buồn. Tủi thân. Bỏ chạy, Giang đã bỏ chạy theo đúng nghĩa khi chủ động viết đơn ly hôn. Vậy là Giang lại quay về đời sống độc thân, “bám trụ” cơ quan... Hộ biết rõ hoàn cảnh của Giang nhưng ngay cả điều đó cũng không còn là rào cản khi Giang đã “đánh trúng huyệt” và Hộ đã ngoan ngoãn vào phòng cởi chiếc áo rách vai đưa cho Giang. Trưa hôm ấy, một buổi trưa cơ quan vắng người, Hộ ngỡ ngàng và đắm đuối trước da thịt nồng nàn của người đàn bà hừng hực giữa mùa giới tính ấy. Đúng là Giang! Đôi khi chuyện “đi bước nữa” của một người đàn bà chỉ bắt đầu bằng... một buổi trưa cơ quan vắng người, vậy thôi.
Lời hát “Áo anh sứt chỉ đường tà, vợ anh chưa có, mẹ già chưa khâu...” nhanh chóng được lan truyền. Các đồng nghiệp ê a hát lên trong các cuộc trà rượu sớm tối, họ vô tư cười cợt hài hước nhưng trong bụng ai cũng mừng cho một cuộc ráp nối hợp lẽ. Họ phân tích rõ ràng: Tuy Hộ trai tân nhưng là “trai sồn sồn”, Giang thì chắc chắn không còn “kun cấy”,3 vậy nồi nào úp vung đó là hợp quá rồi! Rổ rá cáp lại phải quá rồi, có chi mô nờ! Sau, Giang có lên tận chốt trạm Cầu Treo thăm và ở lại cùng người tình, được Hộ dẫn đi thăm thú suối nước, cỏ cây và dùng điện thoại chụp hình bên những gốc bách xanh vô giá của khu rừng. Tiếng cười hạnh phúc của Giang qua năm tháng thỉnh thoảng lại vang lên khi Hộ đến những góc rừng từng có bước chân Giang. Chuyện tình ấy đã qua lâu rồi, tất cả như một cơn mê chóng vánh trong đời người khi cả Giang và Hộ đều nhận ra con người ta đâu chỉ xác thịt thỏa mãn thôi mà đủ... Giờ đây, Hộ vẫn còn nhớ như in cái ngày mình bị xúc phạm và vác ba lô lên lại rừng, chỉ quay mặt buông gọn một câu: “Nỏ cần!”...
Đã lòng vòng không biết bao nhiêu lần quanh gốc cây bách xanh khổng lồ ba bốn vòng tay ôm này, miên man trong dòng suy nghĩ chuyện chung chuyện riêng, chợt chân Hộ vấp phải một thứ gì đó không phải là những tảng đá vôi bình thường ở đây. Người kiểm lâm suốt đời lặn lội rừng núi đôi bàn chân trở nên nhạy cảm lắm, có gì đó đến từ cú vấp nhẹ ấy mách bảo anh phải dừng lại. Hộ ngồi thụp xuống, căng mắt. Một mảnh gốm hơi nhô nhô lên từ lớp đất sét vừa bị trốc mảng rêu xanh bên trên. Tại sao ở đây lại có mảnh gốm? Có người nào đó từng ở nơi rừng sâu núi thẳm này sao? Của các đoàn công tác hoặc các du khách đặc biệt bỏ quên lại thì không thể là gốm được. Hộ rút lưỡi lê nhè nhẹ rạch rêu và đất chung quanh mảnh gốm nâu nâu ấy. Hộ trở cán lê gõ nghe lộp bộp, bên dưới bọng. Không phải là mảnh gốm mà là nguyên chiếc bình gốm. Phát hiện quá bất ngờ khiến Hộ bần thần, tim đập nhanh quá, anh phải dừng lại mở bi đông hớp một ngụm nước; chẳng biết điều gì sẽ đến với mình sau khi mở miệng chiếc bình gốm.
Đào. Hì hục đào, mũi lưỡi lê càng lúc càng khó nhọc khoét từng mảnh đất sét mịn dẻ cứng, mới được nửa chiếc bình gốm thì Hộ giật mình, hai tai bỗng chốc ù đặc lại vì có một tiếng bục khá to, có thể do khí nén trong bình lâu năm vừa được mở ra chênh lệch áp suất với khí bên ngoài, cũng có thể một âm thanh do điều ẩn mật nào đó tạo nên. Chiếc bình gốm vỡ ra nhiều mảnh, nhiều sa sợi, xiêm y và đôi hài bông đỏ xen lẫn các hạt trân châu vừa đây còn nguyên màu sắc khi tiếp xúc với không khí đã mủn ra nhanh chóng trở thành những gợn đất nâu sậm bọc lấy các hạt trân châu đùng đục màu xanh đỏ. Hộ trút đổ đáy bình ra, có cả thảy mười ba cây trâm ánh bạc, có nhiều món đồ lạ mà Hộ đoán là những mảnh đồ mây, những trang sức có đính đá quý của những công chúa, phi tần ngày xưa...
Đột nhiên mây kéo ùn ùn, cả khu rừng nhanh chóng tối sầm lại. Hộ quơ vội những món đồ cho vào túi rồi hấp tấp, hối hả chạy nhanh về chòi canh. Mưa. Chưa bao giờ Hộ thấy những hạt mưa to và quất mạnh xuống như thế, những hạt mưa trúng vào mặt mũi như những cú roi mạnh, đau điếng. Bầu trời trên cao như thùng nước đen ngòm đang nghiêng trút xuống ầm ào. Sấm chớp roèn roẹt đùng đùng đây đó. Trời đất rung chuyển như đang trong cơn giận dữ ghê gớm. Hộ lật đật nửa đi nửa chạy vì đường ghồ ghề đá núi không thể nhanh hơn được. Khi chạm tay vào chiếc thang dây leo lên chòi canh kiểm lâm thì toàn thân ông đã ướt chèm nhẹp, lạnh run lẩy bẩy. Khi thả được người lên sàn gỗ, ông ngoái đầu nhìn lại thì bàng hoàng không tin vào mắt mình nữa, một luồng sáng kỳ ảo như hình dáng một con chim phụng đang lượn qua nổi bật trên bầu trời đen kịt. Hộ choáng ngợp, thoáng chốc hoa mắt trước những luồng sáng ngũ sắc kỳ ảo đó, tay chân tê liệt nhanh, không cử động được nữa...
Không biết bao nhiêu lần Hộ đã thức dậy từ chòi canh này nhưng chưa có lần nào mình mẩy ê ẩm đau nhức như hôm nay. Ông khó nhọc trở mình. Quần áo ẩm ướt bám sát vào da thịt, ông mở mắt nhìn lên mái chòi canh, mái vẫn kín. Mái không dột vậy thì nước ở đâu ra? Chợt Hộ bàng hoàng nhớ lại tất cả mọi chuyện trước và trong cơn mưa trút nước khủng khiếp. Ông quơ vội cái túi dết, không có gì trong đó. Hoảng hồn ông leo xuống thang dây, vạch cỏ tìm quanh, vẫn không có gì. Ông nhào lên chòi lại, lộn trái túi dết, đúng là có dấu đất sét hơi mờ nhạt. Hộ cảm thấy hoang mang tột độ. Hộ chạy một mạch xuống suối, đến bên gốc bách xanh to lớn. Lại càng hoang mang hơn, không có dấu đất mới hay thứ gì đại loại cho biết ông đã từng đào chiếc bình gốm và lấy đi những cây trâm bạc, những hạt trân châu, đá quý từ đây. Đi quanh. Mắt căng ra nhìn. Rêu. Xung quanh rêu phủ lớp lớp nâu xanh như cả ngàn năm rồi nơi đây chưa có dấu chân người. Cho rằng ông bị ảo giác hoặc mộng du, loạn thần gì đó thì vết đất sét ươn ướt trong túi dết ở đâu ra? Chịu! Hộ hoang mang cực độ, không còn biết đâu là thực đâu là hư nữa. Trong khu núi rừng thâm u sương khói mờ mịt quanh năm này, các giấc mơ cứ lồng vào nhau như một thứ thực tại, người sống lâu ngày lâu tháng trong đó không còn khả năng rạch ròi phân định thực hư nữa.
Kể từ hôm đó, mỗi ngày tuần tra, mỗi đêm trôi qua trong khu rừng bách xanh này, Hộ luôn thấy hình ảnh con chim phụng ánh sáng ngũ sắc ấy hiện ra trong đầu, thậm chí đi cả vào giấc mơ. Đôi lúc ông buông xuôi bằng lòng với giả thiết mình đã bị bệnh ảo giác. Nhưng cũng có lúc nghi vấn, vậy tại sao lại là chim phụng, tại sao lại là trâm cài tóc, tại sao lại là hình ảnh đôi hài thêu hoa đỏ mà không là thứ gì khác?
Thời gian thắm thoắt trôi đi, đã bao nhiêu lần giao ca “bám trụ” rừng bách xanh cho đồng đội, đã bao nhiêu lần xuống miền xuôi nghỉ phép, Hộ vẫn về lại căn chòi kiểm lâm với chiếc thang dây cũ kỹ này, vẫn ngày ngày xuống suối tắm và rùng mình mỗi khi đi ngang qua gốc bách xanh khổng lồ. Và chiếc bình gốm vỡ lại hiện lên như thách thức về một câu trả lời cho bí ẩn của cổ thụ bách xanh nhưng điều ấy vẫn luôn luôn ở phía trước.
Và rồi một ngày, tiếng chim rừng quanh cây bách xanh đột nhiên im bặt. Hộ linh tính điều chẳng lành từ khuya sớm, vừa bước ra chòi canh ông đã căng mắt nhìn quét xuống triền suối. Cây bách xanh vẫn sừng sững nhưng sao các cành lá có vẻ u buồn?! Những chiếc lá mặt trên thẫm, mặt dưới bạc đã không lật qua lật lại lấp lánh trong nắng như thường ngày. Ông chợt nhớ lại giấc mơ đêm qua của mình, ông thấy rõ ràng từ cây bách xanh có những giọt máu đỏ tươi rơi nhễu dọc thân cây... Là thoáng nghĩ vậy nhưng Hộ vẫn yên tâm, ông lý giải có lẽ do nghĩ nhiều, lo lắng nhiều về cây bách vô giá mà giấc mơ của mình đầy những cảnh tượng ám ảnh, chớ không có chuyện gì xảy ra.
Hộ bước đến mép đá, định đưa tay bụm một ít nước suối trong lành mát lạnh rửa mặt, chợt có mùi thơm nồng của gỗ bách thoảng đến, phản xạ tự nhiên ông ngước lên, chăm chăm nhìn về hướng cây bách xanh cao gần ba mươi mét gần đó, bàng hoàng không tin vào mắt mình nữa. Phía bên này cây bách có cả một giàn giáo dích dắc ai đó đã bắc rất công phu lên tận quá giữa cây, lên tầng thân xoắn, (cây bách xanh có đặc điểm lên cao hơn mười mét, gỗ thân bắt đầu xoắn cuộn). Một lát cưa khoét dọc thân cây khoảng hơn năm mét, một súc gỗ lớn đã được lấy đi như cách người ta thẻo miếng thịt từ con vật còn sống. Nhựa cây như máu bầm đen ứa ra từ thân cây, quanh hai mép đường cưa, nhựa đã hơi se quánh sẫm màu, nhễu loang dài theo mấy thớ dọc của thân cây. Nhựa cây như huyết lệ chảy tuôn trong cơn đau tức tưởi. Nhựa cây như lệ nến, lệ hồng lạp trong cuộc phân ly bất đắc dĩ do lòng tham bất chấp, tàn độc của con người. Những đường vân tối sầm buồn bã trên mặt gỗ nâu vàng đập vào mắt Hộ khiến ông càng tê tái hơn. Lát cưa thứ hai sâu gần nửa thân cây chẳng hiểu sao lại dừng nửa chừng, lưỡi cưa cá mập to dài nằm dính trên thân bách xanh, cây cưa máy màu cam lưỡi dài sòng sọc vẫn còn vắt vẻo trên giàn giáo... Hộ tỉnh người vội núp vào bụi cây, đưa mắt nhìn quanh, một tiếng động khẽ của cành cây mục gẫy cũng khiến tim ông thót đau. Bọn lâm tặc phát hiện ra ông một mình sẽ “thịt” ngay. Chắc chắn là bọn này đã ở đây cả đêm qua, chúng đã rất quỷ quyệt và táo tợn khi không hạ cây mà rọc dọc, “thẻo thịt” phía khuất tránh tầm mắt từ chòi canh và giữ cho cây không chết cành, rụng lá liền. Hộ ngước nhìn lên cây cưa máy hỗ trợ cho lưỡi cưa cá mập và nhận ra cưa máy đã được chế lại có hộp giảm âm nối với ống bô phía phải tay cầm. Hèn nào đêm qua ông đã không phát hiện động tĩnh gì cả. Nghe ngóng mãi, chung quanh vẫn im ắng, Hộ nghĩ bọn chúng đã đi xa nhưng vì lẽ gì thì không giải thích được.
Chợt Hộ sựng lại vì vừa nghe âm thanh gì đó như là tiếng rên hừ hừ của con người. Một khuôn mặt đen đúa, rúm ró, ánh mắt hoảng loạn hiện ra khi ông vạch lùm lá rậm ven suối. Hộ cố tỏ ra thân thiện để trấn an người đàn ông. Hơi tỉnh lại chút, người đàn ông liền chỉ tay xuống dòng suối. Theo hướng đó, Hộ thấy súc gỗ bách xanh đang nửa ngâm trong nước nửa gác đầu lên đá, dây nhợ đứt tung, vương vãi từng đoạn chung quanh. Một xác người nằm úp phập phều, lờ đờ dịch chuyển trong búng nước gần bờ. Hộ rùng mình.
Đột nhiên gã đen đúa vùng chạy băng ra suối. Hơi tỉnh hồn, theo phản xạ nghề nghiệp, Hộ lao theo. Nước tung từ bốn bàn chân trắng xóa đường suối cạn. Áp sát nhanh, Hộ lừa thế khóa tay đối tượng bằng một thế võ đơn giản và rút dây buộc tréo hai tay ra sau. Cả hai ướt nhẹp như chuột lột. Gã đen đúa liên tục run như cầy sấy. Hiện trường khó hiểu nên Hộ cố trấn an gã đen đúa và khẽ giọng khai thác xem chuyện thế nào trước khi gọi báo cho đồng đội tiếp ứng. Chuyện có lời giải thích của người trong cuộc lại càng khó hiểu hơn.
...Hộ thật bất ngờ khi đồng đội của ông đến hỗ trợ khiêng cái xác úp mặt dưới suối lên thì đó chính là người đàn ông “già nhơn ngãi non vợ chồng” mới đây của Giang. Hộ biết gã này, gã vốn là tay lâm tặc khét tiếng, từng làm tay chân cho Đinh Mạnh, người chủ của đường dây phá rừng chấn động cách đây không lâu. Đinh Mạnh đã ngồi tù trong khi gã này vẫn nhởn nhơ. Gã “đen đúa” khai mình bị rủ rê “đánh quả”, gã kia khi thấy những cây bách xanh trong album hình của Giang mà sinh lòng ham muốn bằng mọi giá phải làm giàu từ những khối gỗ bách quý hiếm này. Giang đã vô tư chỉ vị trí khu rừng bách xanh cho người tình lâm tặc của mình. Gã ta lên kế hoạch rất chi li, thăm dò, nắm giờ giấc, thói quen đi đứng nghỉ ngơi của Hộ và đồng đội ở khắp ba bốn chòi canh. Từ khi lên phương án, chuẩn bị cây gỗ giàn giáo đến thời điểm đột nhập vào rừng, tiến hành cưa cắt trong đêm đã mất hơn cả tháng.
Mọi việc êm xuôi. Hai người cưa “thẻo thịt” được một súc gỗ lớn, thòng dây thả xuống, lại nhanh chóng cưa tiếp. Lúc này khoảng 12 giờ đêm. Đột nhiên một cơn gió rất lạnh ập đến khiến hai tay cưa đang túa mồ hôi phải dừng ngay lại vì họ không còn làm chủ tay chân mình được nữa, cơn lạnh thấm nhanh vào cơ thể khiến họ như bị hóa đá. Với tư thế bất động trên cao ấy, gã đen đúa kể, đầu óc tỉnh táo lắm, họ vẫn nghe trong gió có tiếng ai đang thì thầm mấy câu gì đó, rồi bỗng nhiên ánh sáng chói lòa ập đến. Một con chim phụng to lớn mang theo những luồng ánh sáng ngũ sắc vừa thét rít lên vừa lao vào họ. Sợ hãi tột độ, thất kinh hồn vía cả hai rời khỏi tay cưa rơi ra khỏi giàn giáo mà không cách gì bám giữ hay chống lại được. Gã đen đúa lại kể, gã đang rơi, đang tột cùng kinh hãi thì “con chim phụng” ào tới vừa đỡ vừa hất gã nhẹ xuống bụi cây, gã được cứu sống trong gang tấc. Tỉnh lại mà thứ ánh sáng ngũ sắc và cảm giác nhẹ hẫng đột ngột giữa không trung lúc nãy vẫn còn khiến gã hồn bay phách lạc...
* * *
Vụ “tự gây tai nạn chết khi đang khai thác rừng trái phép”, pháp luật không xử lý hình sự đối với người đã chết nhưng gã đen đúa còn sống vẫn chịu án hình sự. Ngoài ra, hành vi khai thác rừng quý trái phép của người đã chết vẫn bị xem xét xử lý hành chính, do có thiệt hại về tài nguyên rừng quý, rừng được bảo vệ đặc biệt, sự việc truy tới Giang nhưng đành khép lại vì tìm hiểu ra họ chỉ là “vợ chồng không giá thú” cũng không có xác nhận hôn nhân thực tế. Người đời vốn chỉ tin những gì tai nghe mắt thấy tay rờ. Chỉ có Hộ và gã đen đúa kia là thấm thía cái câu “Ăn của rừng rưng rưng nước mắt”, thấm hai tiếng “Rừng thiêng” và tin cây bách xanh ấy có “nữ thần bảo vệ”. Là người bảo vệ rừng bách xanh gần như bằng cả đời mình, ông tin và chợt yên tâm khi biết thật sự đó là khu rừng thiêng.
Ông Hộ bảo vệ rừng bằng tất cả tình yêu thương trân quý rừng, vụ “thẻo thịt bách xanh” ông chỉ nhận kỷ luật vì không hề hay biết gì khi lâm tặc ra tay ngay bên nách. Một cơn ho kéo dài khiến ông phải ôm ngực co rút người lại. Thoắt cái mà mình đã về hưu, đã già, đã nghe mùi nhang mùi đất. Hơn ai hết, ông biết rõ tình trạng sức khỏe của mình. Nghỉ là phải quá rồi, trọng trách lại giao cho thế hệ trẻ! Dạo này Hộ thường nghĩ đến thời gian đời người, thường nghĩ đến đời sống hữu hạn của chính mình. Thời gian là chúng ta, là của chính con người... Hộ rót cho mình ly trà nữa, ông nhâm nhi từng ngụm trà thơm, ngẫm ngợi mông lung, chợt như có điều gì đó vừa khiến ông vỡ ra trong nhận thức. Tâm hồn ông chợt nhẹ tênh, buông bỏ hết muộn phiền, ông thấy hạnh phúc ngập tràn khi nghĩ mình đã dành cả đời để làm công việc mình yêu thích, chỉ vậy thôi, chỉ vậy thôi cũng đã đủ đầy hạnh phúc đời người!
Bất giác Hộ mở to mắt. Môi ông chợt nở một nụ cười mãn nguyện. Ánh sáng rẻ quạt trong veo, lung linh của khu rừng gắn bó một đời hiện lên ngay trước mặt. Những vạt rêu trườn dài trên lớp vỏ bách gợn dọc thân cây lại hiện lên gần gũi như chạm được. Những cụ bách xanh ngự đá sừng sững cao lớn ba bốn vòng tay ôm, chứa cả truyền thuyết và cả những câu chuyện gần năm trăm năm trước hiện lên mồn một, mồn một ngay trước mắt ông. Những cây bách xanh luôn có thần linh bảo vệ, những - cây - bách xanh - luôn - có - thần linh - bảo vệ, ông Hộ gật gật đầu, môi nở rạng rỡ một nụ cười tin yêu sâu thẳm.
__________________
1 Thơ Trần Khánh Dư
2 Tiếng Quảng Bình: Bây giờ... anh vào trong... thay áo đi! Để áo... em vá cho, vai áo... anh... rách kìa! Một mình trên rừng thì biết làm sao?
3 Tiếng Quảng Bình: Con gái
