Giới thiệu
Tin tứcSự kiện & Đối thoại
Sáng Tác
Nghệ thuật
Lý luận & Phê bìnhNgười & Đất quê hương
MultiMedia
Giữa dòng chảy không ngừng của đời sống đương đại, vùng quê các xã thuộc huyện Vĩnh Linh (Quảng Trị cũ) vẫn giữ riêng cho mình một “nhịp thở” trầm mặc giữa phố thị ồn ào, nơi những làn điệu dân ca vẫn ngân vang như dòng suối nhỏ chưa bao giờ cạn. Để mạch ngầm văn hóa ấy chảy mãi, Câu lạc bộ dân ca Sông Hiền (CLB Sông Hiền) đã ra đời và trở thành bến đỗ của những tâm hồn đồng điệu. 

Được ví như một “điểm tựa văn hóa”, nơi đây quy tụ nhiều thế hệ người dân vùng đất lửa có chung niềm say mê với văn hóa - nghệ thuật dân gian. Dưới mái nhà chung này, những người con Quảng Trị dù mái đầu đã điểm sương hay hãy còn son trẻ đang cùng nhau viết tiếp câu chuyện bảo tồn di sản. Chính sự giao thoa giữa kinh nghiệm của người đi trước và nhiệt huyết của tuổi trẻ đã giúp bản sắc quê hương luôn được tiếp nối, để tiếng hát dân ca mãi trẻ trung và lan tỏa.
Ra đời từ mùa thu năm 2017 và chính thức ra mắt vào tháng 5 năm 2018

Câu lạc bộ dân ca đầu tiên cấp huyện (cũ) của vùng đất này được nhen nhóm từ hơn 40 trái tim đồng điệu. Họ đến từ muôn nẻo mưu sinh, người cầm phấn trên bục giảng, người vui thú điền viên tuổi hưu trí, người lại tất bật bán buôn, gieo trồng, kéo lưới... Qua những tháng năm hoạt động, CLB Sông Hiền hôm nay chắt lọc còn 29 thành viên, với 19 nữ, trong đó 10 người là hội viên Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Quảng Trị, 2 nghệ nhân ưu tú cùng nhiều ca nương, nhạc sĩ, nghệ nhân nghiên cứu, sưu tầm, sáng tác giàu tiềm năng. 


Điều làm nên dấu ấn riêng của CLB Sông Hiền không nằm ở sự phô trương hay sân khấu hóa cầu kỳ, mà ở chính cái hồn dân ca mộc mạc, trong trẻo. Sự chuyên nghiệp ấy bắt nguồn từ những buổi sinh hoạt bài bản, chỉn chu chứ không đơn thuần là đam mê tự phát. Bằng việc thường xuyên góp mặt tại các sự kiện, lễ hội của địa phương, CLB đã bền bỉ lan tỏa mạch nguồn văn hóa truyền thống, trở thành một điểm sáng làm phong phú thêm đời sống tinh thần nơi cơ sở.


Sự nỗ lực bền bỉ của CLB đã được ghi nhận khi năm 2021, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Trị lựa chọn Sông Hiền là một trong 9 câu lạc bộ di sản văn hóa phi vật thể tiêu biểu, nòng cốt của phong trào văn hóa cơ sở, được hỗ trợ về mặt chuyên môn và tập huấn về kỹ năng hoạt động. Đây không chỉ là nguồn động viên mà còn là sự khẳng định vai trò của CLB trong nhiệm vụ gìn giữ và phát huy di sản văn hóa của tỉnh và địa phương. Với CLB Sông Hiền, đó là sự tiếp sức để tiếp tục duy trì ngọn lửa đam mê, mở rộng quy mô và lan tỏa dân ca sâu rộng trong cộng đồng.


Trò chuyện về hành trình bền bỉ của CLB Sông Hiền, ông Nguyễn Thanh Hồng - Chủ nhiệm Câu lạc bộ bộc bạch: “Để neo giữ được nhịp đập nghệ thuật suốt những năm qua, không thể thiếu sự kề vai sát cánh của Ban cố vấn. Chính những văn nghệ sĩ, nghệ nhân ưu tú, nhà quản lý uy tín đã thầm lặng đứng sau dìu dắt, tận tâm định hướng, uốn nắn từng nhịp phách, lời ca cho các thành viên, bồi đắp nền tảng chuyên môn cho câu lạc bộ. Chính tấm lòng vàng và chuyên môn sâu rộng của những cánh chim đầu đàn ấy đã miệt mài tiếp lửa đam mê, giúp CLB Sông Hiền không chỉ giữ trọn nét chân phương mà ngày càng vươn mình bài bản, lan tỏa hơn”.

Đại biểu và thành viên Câu lạc bộ Dân ca Sông Hiền chụp hình lưu niệm tại gặp mặt đầu xuân năm 2025
CLB dự đại hội Hội VHNT lần thứ I
CLB tổ chức gặp mặt Văn nghệ sĩ năm 2025
Lưu niệm tại đêm tổ chức Hội bài chòi

Được biết, Ban cố vấn của CLB gồm: nhà thơ Nguyễn Hữu Thắng, nguyên Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Trị; nhạc sĩ Ngô Thanh Liêm và nghệ nhân ưu tú Lê Văn Trọng... Sự tham gia của các văn nghệ sĩ, chuyên gia này đã tạo nên nền tảng chuyên môn vững chắc cho hoạt động của câu lạc bộ. Nhờ đó, mỗi buổi sinh hoạt không chỉ đơn thuần là hát lại những làn điệu quen thuộc, mà còn trở thành những “lớp học dân ca” đúng nghĩa, nơi từng câu hát, nhịp phách, cách lấy hơi, xuống chữ được các nghệ nhân hướng dẫn, chỉnh sửa tỉ mỉ. Không khí luyện tập vì thế luôn vừa lắng đọng, giàu cảm xúc, vừa mang đậm tinh thần truyền nghề, giúp các thành viên hiểu sâu và thể hiện trọn vẹn hơn giá trị của dân ca truyền thống.

Thành viên câu lạc bộ tích cực tập luyện chuẩn bị cho các buổi biểu diễn

Từ nền tảng chuyên môn và sự đồng hành ấy, hoạt động của Câu lạc bộ ngày càng mở rộng và đi vào chiều sâu. CLB kiên trì triển khai nhiều hoạt động như sưu tầm, khôi phục lời cổ; viết lời mới trên nền làn điệu dân ca; luyện tập nhạc cụ và kỹ năng biểu diễn, đồng thời dàn dựng các tiết mục tham gia hội thi văn nghệ quần chúng, lễ hội và sự kiện văn hóa của địa phương. Những hoạt động này vừa góp phần gìn giữ, vừa làm mới các giá trị dân ca truyền thống.


Song song với đó, CLB chủ động mở rộng giao lưu, kết nối cùng nhiều đơn vị trong và ngoài tỉnh từ Đồn Biên phòng Cửa Tùng, CLB Hò khoan Lệ Thủy, CLB Ca nhạc Hiền Lương tại TP. Hồ Chí Minh, cho đến những miền đất xa xôi ở Tây Nguyên, Tân Kỳ (Nghệ An), đồng thời tham gia trình diễn các làn điệu dân ca quê hương trong các sự kiện lớn như Liên hoan ẩm thực quốc tế tại Cửa Việt, khai mạc ngày Sách Việt Nam,... Mỗi chuyến giao lưu không chỉ giúp CLB mở rộng mối quan hệ về văn hóa nghệ thuật, mà còn là cơ hội để học hỏi, bổ sung chất liệu dân gian, nuôi dưỡng và lan tỏa tình yêu dân ca trong cộng đồng.


Từ năm 2019, CLB Sông Hiền tiếp tục làm giàu đời sống văn hóa nghệ thuật của mình bằng việc đưa loại hình bài chòi, một hình thức nghệ thuật dân gian giàu tính biểu diễn vào chương trình luyện tập. Sự bổ sung này tạo thêm sắc màu tươi mới, khiến các buổi sinh hoạt trở nên hấp dẫn hơn và góp phần thu hút đông đảo khán giả đến với các chương trình biểu diễn của CLB.

Hoàng Thị Oanh - Phó Chủ nhiệm CLB Dân ca Sông Hiền

Chị Hoàng Thị Oanh là một trong những thành viên gắn bó với Câu lạc bộ dân ca Sông Hiền từ những ngày đầu thành lập. Sau hơn tám năm tham gia sinh hoạt, chị hiện đảm nhận vai trò Phó Chủ nhiệm CLB. Đối với chị Oanh, mỗi lần được tham gia biểu diễn trong các chương trình văn hóa của địa phương hay giao lưu cùng các câu lạc bộ bạn đều mang lại những cảm xúc đặc biệt. Chị chia sẻ: “Mỗi khi đứng trên sân khấu, được cất lên những câu hò, giai điệu quê hương, tôi cảm thấy mình như trẻ trung và năng động hơn. Đó cũng là lúc tôi được sống trọn vẹn với niềm đam mê, cùng mọi người góp sức gìn giữ và lan tỏa những giá trị văn hóa truyền thống của quê hương”.


Trong quá trình hoạt động, chị Oanh và câu lạc bộ nhiều lần được tham gia các lớp tập huấn về dân ca, bài chòi do Trung tâm Văn hóa - Điện ảnh tỉnh tổ chức. Những buổi học ấy không chỉ giúp chị tiếp cận thêm nhiều kiến thức, kỹ năng biểu diễn mà còn mở rộng hiểu biết về giá trị của các loại hình nghệ thuật dân gian. Trở về từ các lớp tập huấn, chị lại tận tình truyền đạt những kinh nghiệm, kiến thức đã học cho các thành viên trong CLB, góp phần nâng cao chất lượng hoạt động chung.

CLB phối hợp cùng địa phương tổ chức chương trình vui Bài chòi đầu xuân 2026

Tại chương trình vui Bài chòi đầu xuân 2026 do CLB phối hợp cùng địa phương tổ chức, những câu hô xướng đối đáp rộn ràng trên nền giai điệu dân gian đã thu hút đông đảo bà con đến xem và tham gia. “Tối đó chương trình kéo dài khá muộn, nhưng bà con vẫn nán lại, còn đề nghị CLB tổ chức thêm vài lượt chơi bài chòi vì thấy vui và ý nghĩa”, chị Oanh kể lại với niềm xúc động. Theo chị, điều làm nên sức sống của Câu lạc bộ dân ca Sông Hiền chính là sự đa dạng và gắn bó của các thành viên. Mỗi người một công việc, một hoàn cảnh khác nhau, nhưng mỗi khi CLB có chương trình biểu diễn hay sự kiện, đều cố gắng sắp xếp công việc để cùng tham gia sinh hoạt, luyện tập.


Tuy vậy, chị Oanh cũng trăn trở khi lực lượng trẻ thực sự yêu thích và tìm hiểu về dân ca còn chưa nhiều. Theo chị, phần lớn những người gắn bó lâu dài với dân ca hiện nay đều trên 40 tuổi. Vì vậy, để giữ gìn và lan tỏa niềm đam mê với làn điệu dân ca truyền thống, cần có những cách làm mới, trong đó đưa dân ca vào trường học thông qua các hoạt động ngoại khóa là hướng đi rất cần thiết. Đây không chỉ là cơ hội để học sinh tiếp cận với nghệ thuật dân gian mà còn góp phần quảng bá, bảo tồn giá trị văn hóa truyền thống.


CLB Dân ca Sông Hiền tham gia sự kiện Ngày Thơ Việt Nam năm 2026 

Hướng về chặng đường phía trước, Câu lạc bộ dân ca Sông Hiền đã và đang đặt ra cho mình những mục tiêu rõ ràng và mang tầm nhìn dài hạn. Chủ nhiệm CLB dân ca Sông Hiền Nguyễn Thanh Hồng chia sẻ: “Điều quan trọng nhất không chỉ là duy trì hoạt động mà còn phải tạo được một không gian nghệ thuật rộng mở, nơi mỗi người dân đều có thể tìm thấy niềm vui, sự kết nối và lòng tự hào về quê hương qua từng câu hát dân ca. 


Thời gian tới, CLB sẽ tiếp tục đẩy mạnh xã hội hóa, huy động nguồn lực đầu tư cơ sở vật chất, đồng thời mở rộng thành viên theo hướng trẻ hóa, tạo điều kiện cho thanh thiếu niên tham gia nhiều hơn vào các buổi sinh hoạt, tập luyện và biểu diễn. Bởi chỉ khi lớp trẻ thực sự quan tâm, dân ca mới có thể tiếp tục sống trong đời sống hiện đại, tiếp tục truyền được mạch lửa qua các thế hệ”.

Để thu hút và tạo sự quan tâm của lớp trẻ hiện nay, CLB đang xây dựng kế hoạch mở rộng hoạt động trong cộng đồng. CLB đã gửi văn bản đến xã Vĩnh Hoàng đề xuất tổ chức các buổi tập huấn và sinh hoạt ngoại khóa tại các điểm trường học, tạo điều kiện để học sinh được tiếp cận và tham gia sinh hoạt cùng CLB. Đây được xem là hướng đi quan trọng nhằm truyền cảm hứng và nuôi dưỡng tình yêu dân ca trong thế hệ trẻ.

Cô giáo Nguyễn Thị Nga tham gia Câu lạc bộ từ những ngày đầu thành lập

Là thế hệ kế cận trẻ nhất của CLB Sông Hiền, cô giáo Nguyễn Thị Nga (sinh năm 1987) bén duyên với câu lạc bộ từ những ngày đầu thành lập. Chữ “tình” dành cho dân ca sẵn có trong chị càng thêm bền chặt khi được các cô chú đi trước động viên, dìu dắt tham gia sinh hoạt cùng CLB. Vốn bận rộn với đặc thù công việc của một giáo viên mầm non, quỹ thời gian của chị chủ yếu vào dịp hè hoặc những ngày cuối tuần. Dẫu vậy, ngọn lửa đam mê đối với dân ca trong chị chưa bao giờ cạn vơi: “Công việc chuyên môn đôi khi khiến mình không thể tham gia thường xuyên, nhưng mỗi khi câu lạc bộ có chương trình hay buổi sinh hoạt, tôi đều cố gắng sắp xếp thời gian để góp mặt” - chị Nga tâm sự.


Không chỉ tham gia biểu diễn trong các hoạt động của CLB, chị Nga còn đưa các làn điệu dân ca vào hoạt động văn nghệ của trường, hướng dẫn cho đồng nghiệp và các em học sinh tập hát. Ban đầu, một số người còn khá e dè với thể loại nghệ thuật truyền thống này. Tuy nhiên, khi tiếp xúc nhiều hơn, mọi người dần cảm nhận được sự mộc mạc, sâu lắng của dân ca và bắt đầu yêu thích. Nhờ vậy, nhiều tiết mục dân ca của nhà trường khi tham gia biểu diễn ở cấp trường, cấp cụm và các hội thi cao hơn đều nhận được sự động viên, khích lệ từ ban tổ chức.


Với tư cách là một thành viên trẻ của CLB, chị Nga mong muốn thời gian tới câu lạc bộ sẽ có thêm nhiều hoạt động gần gũi với thanh niên, đặc biệt là đưa dân ca đến với trường học và các chương trình ngoại khóa để các bạn trẻ có cơ hội tiếp cận sớm. Theo chị, khi được nghe, được hát và được tham gia biểu diễn, người trẻ sẽ dần nhận ra vẻ đẹp riêng của những làn điệu dân ca truyền thống.


Gửi gắm tới các bạn trẻ, chị Nga chia sẻ: “Có thể ban đầu các bạn nghĩ dân ca là điều gì đó xa lạ hoặc khó tiếp cận. Nhưng chỉ cần thử một vài lần lắng nghe, thử một lần cất lên một câu hò, làn điệu dân ca, các bạn sẽ cảm nhận được vẻ đẹp rất riêng của giai điệu truyền thống quê hương. Tôi tin rằng khi hiểu và yêu dân ca, mỗi người sẽ thấy gần gũi hơn với cội nguồn và văn hóa của quê hương mình”.

Hội viên Hội VHNT tỉnh, thành viên Câu lạc bộ tham dự Đại hội Hội VHNT tỉnh lần thứ I
CLB biểu diễn tại sự kiện trọng đại của địa phương
CLB tham gia giao lưu các CLB văn hoá dân gian trên địa bàn tỉnh


Ông Nguyễn Hữu Thắng (bên trái) tham gia trò chơi bài chòi truyền thống do CLB dân ca Sông Hiền phối hợp địa phương tổ chức

Dưới góc nhìn của một người dày dạn kinh nghiệm quản lý văn hóa, ông Nguyễn Hữu Thắng (nguyên Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Quảng Trị) là thành viên Ban cố vấn của CLB Sông Hiền trăn trở: “Việc lớp trẻ chưa thực sự quan tâm đến dân ca hiện nay là bài toán đặt ra cho những người làm quản lý. Cần linh hoạt đưa dân ca vào môi trường học đường, đồng thời đổi mới phương pháp truyền dạy theo hướng gợi mở, khơi dậy sự hứng thú và chủ động tiếp nhận của học sinh. 


Đặc biệt, cần trao vai trò cụ thể cho thế hệ trẻ trong việc tiếp cận và gìn giữ loại hình nghệ thuật truyền thống này. Việc lựa chọn và thành lập các câu lạc bộ dân ca trong trường học, quy tụ những giáo viên và học sinh có chung niềm yêu thích, sẽ tạo môi trường thuận lợi để truyền dạy, giao lưu và lan tỏa giá trị dân ca, qua đó từng bước nhen lên và nuôi dưỡng tình yêu đối với di sản văn hóa quê hương trong thế hệ trẻ. Khi được giao phó từ việc dàn dựng, quay video truyền thông đến sáng tác viết lời mới, người trẻ sẽ cảm nhận được giá trị của mình và tự nguyện gắn bó với câu lạc bộ. 

CLB giao lưu, tham gia chương trình Tân kỳ - Vĩnh Linh - Nghĩa tình mãi mãi

Về mặt lãnh đạo, quản lý, cần có sự quan tâm tạo điều kiện về cơ chế, chính sách phù hợp đối với việc gìn giữ, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa phi vật thể nói chung và các câu lạc bộ dân ca nói riêng, giúp cho các câu lạc bộ duy trì hoạt động”. 

Chặng đường phía trước của CLB Sông Hiền hiện vẫn còn bộn bề thách thức, nhưng vượt qua được những khó khăn trong việc thu hút lớp trẻ hay tìm kiếm nguồn lực sẽ là bệ phóng để CLB Sông Hiền khẳng định vị thế của một điểm tựa văn hóa, nối liền giá trị xưa và nhịp sống hôm nay. 

CLB giao lưu tại Tân Kỳ (Nghệ An)


Với định hướng nâng tầm chuyên môn và từng bước trẻ hóa đội hình, CLB Sông Hiền được kỳ vọng sẽ không chỉ dừng lại ở một sân chơi phong trào, mà thực sự vươn lên thành “hạt nhân văn hóa” tiêu biểu của địa phương và tỉnh nhà. Để rồi, như ông Nguyễn Hữu Thắng bày tỏ kỳ vọng: “Một tập thể Sông Hiền đoàn kết, bền bỉ và sáng tạo hơn nữa để tiếp tục giữ lửa dân ca và lan tỏa những giá trị văn hóa truyền thống đến với cộng đồng”.

Trong hành trình gìn giữ và lan tỏa những làn điệu dân ca quê hương, Câu lạc bộ dân ca Sông Hiền không chỉ cần sự tâm huyết của Ban chủ nhiệm, của các thành viên và Ban cố vấn mà còn rất cần thêm những không gian sinh hoạt, sân chơi nghệ thuật lành mạnh và bổ ích. 

CLB tổ chức gặp mặt VNS đầu xuân 2025


Việc các sở, ban, ngành địa phương quan tâm tổ chức nhiều hơn những chương trình giao lưu, liên hoan, hội diễn văn nghệ quần chúng sẽ tạo điều kiện để các câu lạc bộ dân ca có cơ hội gặp gỡ, học hỏi và kết nối với nhau, không chỉ trong phạm vi địa phương mà còn mở rộng ra các tỉnh bạn.

15/05/2026 491 lượt xem
• Thực hiện: HỒ THANH THỌ• Hình ảnh: Facebook CLB
• Thực hiện: HỒ THANH THỌ• Hình ảnh: Facebook CLB
Đánh giá bài viết này:
7
2
0
0