Xem triển lãm... tại nhà
Hơn 1 tháng nay, người dân Quảng Trị truyền tai nhau về một triển lãm đặc biệt, dù ở nhà vẫn trải nghiệm được trọn vẹn. Lời truyền tai ấy đã đưa nhiều người đến với không gian triển lãm ảnh trực tuyến của Tạp chí Nhật Lệ. Chỉ với vài cú nhấp chuột, một không gian mới lạ, độc đáo nhanh chóng mở ra trước mắt người thưởng lãm. Trong không gian vừa đậm chất truyền thống, vừa hiện đại, người xem như đang dạo bước, thuận tiện ngắm nhìn những bức ảnh ấn tượng. 58 tác phẩm chọn lọc để trưng bày trong triển lãm gồm 42 ảnh đơn, 15 bộ ảnh và 1 tác phẩm sắp đặt 3D hiện diện sinh động, sắc nét đến bất ngờ. Mỗi bức ảnh gắn liền với một câu chuyện được ghi chú bằng cả tiếng Việt lẫn tiếng Anh.
Ghé triển lãm ngay ngày đầu khai mạc trên
không gian số, chị
Trần
Ánh Ngọc, trú tại phường
Đông Hà
đã nhiều lần trở lại để nhìn ngắm kỹ hơn những bức ảnh đẹp, chuyển tải thông
điệp sâu sắc. Chị Ngọc bộc bạch: “Đây là lần đầu tiên tôi được xem một triển lãm
nghệ thuật ngay tại phòng khách nhà mình. Không ồn ào, không vội vã, tôi có thể
dừng lại thật lâu trước từng bức ảnh”.
Không dừng lại ở sự tiện lợi, triển lãm ảnh trực tuyến còn xóa tan những giới hạn cố
hữu. Từ xã Khe Sanh,
anh Nguyễn
Hoàng Quý hào hứng chia sẻ: “Lâu nay, chúng ta vẫn thường nghĩ triển lãm mỹ thuật, nhiếp ảnh thì
buộc phải thuê hội trường, dựng pano, in ấn... Nếu không có các công đoạn, yếu tố ấy thì
triển lãm sẽ không thành công. Vô tình bước vào không gian ảo này, tôi đi từ ngạc
nhiên này đến ngạc nhiên khác. Cảm giác tương tác, tự do di chuyển góc nhìn mà không phải làm
phiền đến ai mang
lại
cho tôi trải
nghiệm rất mới mẻ nhưng vẫn đậm sâu cảm
xúc”.
Đưa hình ảnh Quảng Trị vươn xa
Người làm nên không gian triển lãm ảnh
trực tuyến mang tên “Sáng mãi nghĩa tình Quảng Trị” là nhà báo Hồ Thanh Thọ, Tổng Biên
tập Tạp chí Nhật Lệ. Gần 20 năm gắn bó với nghề, từng gặt hái nhiều giải thưởng và cũng từng phối
hợp tổ chức, tham gia các triển lãm lớn nhỏ, ông đã quá quen thuộc với quy trình tổ
chức sự
kiện này. Điều thôi thúc ông
thử nghiệm, đổi mới chính là câu hỏi mà chính mình đặt ra bấy lâu: “Làm sao để một triển lãm không khép
lại sau vài ngày khai mạc, và người ở xa xôi hay bạn bè quốc tế đều có thể ghé
thăm,
thưởng lãm?”.
Không được đào tạo chuyên sâu về công nghệ, ông Thọ tự đặt mình vào vị trí một “học viên vỡ
lòng”. Suốt 2 tuần, ông
biến nhà
công vụ thành
phòng nghiên cứu, thử
nghiệm. Tranh thủ mọi thời gian rảnh ngoài giờ hành chính, ông mày mò sử dụng nền tảng Vibe Code,
ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để dựng khung hạ tầng, đồng thời khai thác các
nguồn không gian 3D mở để tối ưu hóa góc nhìn. “Một người “tay ngang” thì khó sánh
được với chuyên gia công nghệ. Thế nhưng, tôi nghĩ, nếu cứ sợ sai, sợ khó mà ngồi chờ đợi nguồn lực
sẵn có thì ý tưởng sẽ mãi chỉ
nằm trên trang giấy. Vì thế, tôi mày mò, học hỏi, xác định lỗi đâu sửa đó. Khi mô hình phòng tranh 3D hiện diện đâu ra đó, tôi như vỡ òa. Hạ tầng phòng triển
lãm số ban đầu có nhiều phương án dự phòng, nhưng cứ làm là lại phát sinh về kỹ thuật, vì thế để kịp cho
triển lãm phải lựa chọn phương án phù hợp, hoạt động ổn định nhất”, ông Thọ nhớ lại.
Một niềm vui khác đối với ông Hồ Thanh Thọ
là ý tưởng của mình nhận được nhiều sự quan tâm. Từ mọi miền đất nước, hơn 420 tác phẩm đã
được gửi về tham gia triển lãm. Qua đó, hội đồng thẩm định chọn ra 58 tác phẩm của 23 tác giả để đưa lên không gian số. Đó là những lát
cắt chân thực về đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, nỗ lực chăm lo cho người có
công, diện mạo đổi thay từng ngày của quê hương Quảng Trị.
NSNA Lê Đức Thành, một trong những tác giả được trao giấy chứng
nhận có tác phẩm ấn tượng tại triển lãm cho biết: “Qua triển lãm này, tôi nhận thấy rằng công nghệ 3D hay trí tuệ nhân tạo có thể trở thành một
giải pháp hay, chuyên chở những thông điệp ấm nghĩa tình. Nhờ công nghệ, những câu chuyện về sự hy sinh,
lòng biết ơn và khát vọng hòa bình có thể vượt qua những giới hạn, vươn đi xa hơn, đánh thức trách nhiệm của thế hệ hôm nay
với quá khứ. Đặc biệt, trong buổi tổng kết và trao chứng nhận các tác phẩm ấn
tượng, tôi có dịp gặp lại, cùng ôn chuyện cũ với hai cựu chiến binh - những
nhân vật trong tác phẩm Nghĩa tình đồng đội của mình. Đó là một cuộc gặp
rất xúc động. Tôi trân trọng cảm ơn Ban Tổ chức và Tạp chí Nhật Lệ đã tổ chức
một hoạt động ý nghĩa, góp phần lan tỏa sâu sắc đạo lý uống nước nhớ nguồn
và nghĩa tình đối với những người đã cống hiến, hy sinh cho quê hương, đất
nước”.
Nhà báo Hồ Thanh Thọ, Tổng Biên tập Tạp chí Nhật Lệ chia sẻ thêm, mô hình triển lãm số
3D lần này không chỉ phục vụ một hoạt động cụ thể mà còn được xem là bước thử
nghiệm, tạo nền tảng để Tạp chí Nhật Lệ tiếp tục phối hợp với các sở, ban,
ngành, đơn vị tổ chức những triển lãm số theo từng chủ đề phù hợp trong thời
gian tới. Xa hơn, mô hình có thể được ứng dụng để số hóa các bộ sưu tập tranh,
ảnh của những văn nghệ sĩ có tên tuổi, các tác phẩm có giá trị về văn hóa, lịch
sử, nghệ thuật, cũng như những cuộc triển lãm chuyên đề hoặc triển lãm thường
niên.
Theo ông Thọ, việc đưa tác phẩm lên không
gian số không nhằm thay thế hoàn toàn các triển lãm truyền thống, mà mở thêm
một phương thức trưng bày linh hoạt, hiện đại và có khả năng tiếp cận công
chúng rộng rãi hơn. Cách làm này đồng thời giúp giảm đáng kể chi phí tổ chức,
công sức vận chuyển, bảo quản, in ảnh, làm khung và bố trí không gian trưng
bày; đặc biệt thuận lợi đối với những bộ sưu tập có số lượng tác phẩm lớn hoặc
cần giới thiệu lâu dài. Khi được số hóa, các tác phẩm còn có thể tiếp tục được
lưu giữ, khai thác và giới thiệu sau thời gian triển lãm, qua đó góp phần hình
thành nguồn tư liệu số có giá trị cho hoạt động văn học nghệ thuật của địa
phương.
Từng được vinh danh trên nhiều sân khấu lớn, nhưng ông Hồ
Thanh Thọ luôn nhận thức sâu
sắc rằng: Giải
thưởng danh giá nhất của người làm nghề chính là sự đón nhận của công chúng. Mô
hình triển lãm số lần này không chỉ là dấu mốc thử nghiệm thành công của riêng Tạp chí Nhật Lệ hay cá
nhân ông Thọ, mà
còn gợi mở một lối đi mới, giàu tiềm năng. Khi công nghệ được thắp sáng bằng sự tâm huyết và trách nhiệm, những giá trị văn hóa sẽ luôn có cơ hội để sống mãi.
Quang Hiệp
