Tôi
để ý những ánh nhìn say đắm, những nụ cười thích thú, ngạc nhiên của du khách
nước ngoài khi xem lại những khoảnh khắc vừa chụp được.
Thật yên bình và đẹp đẽ biết bao! Tôi thốt lên như vậy khi tiến
về Bảo tàng Văn học để dự một cuộc hội nghị dành cho các nhà văn trẻ toàn quốc.
Chuyến ra Bắc lần này với tôi thật mang nhiều ý nghĩa.
Là một người sinh ra và lớn lên ở khu di sản thiên nhiên thế giới,
Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng, ngày ngày được tắm mát nước sông Son, nương
vào sông mà lớn. Chứng kiến sông trải qua bao mùa mưa lũ, chứng kiến sự chuyển
mình xanh đỏ khi thủy triều lên xuống, có khi lại tìm về bến phà Xuân Sơn, bến
phà Nguyễn Văn Trỗi… để nghe các bác cựu chiến binh kể chuyện Trường Sơn. Đường
mòn Hồ Chí Minh men theo vách núi, đi qua cây số 0 dẫn đến hang động, nơi cất
giấu vũ khí đạn dược của bộ đội ngày xưa... Tôi đã ước mơ được trở thành một
thuyết minh viên để kể cho nhiều người nghe về văn hóa, lịch sử cũng như quảng
bá vẻ đẹp của quê hương mình. Và ước mơ đó đã trở thành hiện thực khi tôi tốt
nghiệp ngành Văn hóa và Du lịch, khoa Việt Nam học. Tôi đã có hàng nghìn lượt
đi về trên sông để giới thiệu cho du khách, cả quốc tế và nội địa. Khi thì thuyết
minh ở bản đồ, khi thì lên các đền thờ tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ trên tuyến
đường Trường Sơn. Tôi yêu thích công việc này khi góp phần quảng bá những vẻ đẹp,
hình ảnh của quê hương, đất nước, con người Việt Nam theo cách riêng của mình.
Sau vài năm, một buổi chiều đi trên sông, tôi chợt thầm nghĩ “lời giới thiệu có
hay mấy rồi cũng theo gió bay đi”. Và đó là cơ duyên để cho tôi tranh thủ viết
vào những tờ giấy mang theo khi khách tựa vào mạn thuyền ngơi nghỉ sau vài tiếng
khám phá miền di sản.
Cuốn tiểu thuyết viết về vùng Phong Nha - Kẻ Bàng ra đời, hơn
500 trang sách kịp trình độc giả, và đó còn là lời hứa dành cho các bạn sinh
viên khi về tham quan thực tế, cần có những tư liệu. Cuốn tiểu thuyết đầu tay
đoạt giải trẻ của Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam, như một cái đà
của sự đam mê dành cho văn chương, tôi tiếp tục vừa làm việc chuyên môn vừa
sáng tác, và tôi đã tập trung viết nhiều về vùng đất mà tôi đang sống. Bảy cuốn
sách lần lượt ra đời và gặt hái nhiều giải thưởng của trung ương và các tỉnh
thành... Tôi được Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh ngỏ ý về đó công tác. Và dĩ nhiên
tôi đồng ý. Bởi bố tôi cũng từng là một phóng viên chiến trường và tôi thừa hưởng
dòng máu nghệ sĩ, niềm đam mê văn chương từ bố. Tôi được kết nạp vào Hội Nhà
văn Việt Nam chỉ sau vài năm cầm bút. Từ một thuyết minh viên đã trở thành một
người viết văn chuyên nghiệp.
“Em có biết cái cô nhà văn mạng nói câu “xách ba lô lên và đi”
không? Anh tình cờ gặp cô ấy ở Ai Cập khi cô ấy cần sự giúp đỡ... Vì tò mò mà
anh mới vào trang mạng của các nhà văn trẻ, cũng nhờ cơ duyên ấy mà biết đến em
đó”.
Tôi hỏi anh làm nghề gì. Anh chỉ thả mặt cười và trả lời bâng
quơ, “cũng làm nhà nước thôi”. Sau vài tháng trò chuyện, anh biết lịch dự hội
nghị của tôi hai ngày ở Hà Nội và hẹn gặp mặt.
Một quán cà phê mộc mạc cách Bảo tàng Văn học không xa, tôi
quan sát anh khi ngồi trực diện. Một anh chàng thư sinh, mái tóc cắt gọn lộ rõ
vầng trán thông minh, và sau cặp kính trắng là ánh mắt tinh nhạy, quyết đoán.
Anh kể cho tôi nghe về lịch sử, văn hóa của người Ai Cập, rồi lại kể cho tôi
nghe về dòng sông Ngũ Huyện Khê, Thành Cổ Loa, đền Thượng thờ vua An Dương
Vương, am Mỵ Châu, giếng Trọng Thủy, nhà lưu niệm của nhà văn Nguyễn Huy Tưởng...
Kiến thức sâu rộng của anh khiến tôi lấy làm nể trọng. Và tôi bất
ngờ khi anh mời tôi ghé thăm nhà, một ngôi nhà nhỏ sơn trắng, có giàn tử đằng
buông rũ tấm rèm xanh, điểm xuyết những bông hoa tím nhạt, trong khoảnh sân nhỏ
là những giò lan được chăm chút cẩn thận. Tôi ấn tượng mạnh bởi sự sắp đặt rất
“nghệ thuật” ấy khi bước chân vào. Một cảm giác gần gũi, thư thái, dễ chịu. Và
rồi bất ngờ hơn nữa khi tôi nhìn lên các bức tường nhà những bằng khen, giấy
khen của Bộ Ngoại giao về các phong trào thể thao, về chuyên môn nghiệp vụ...
Tôi nhanh trí vào Google, gõ tên anh, nhiều trang tin hiện ra,
ông Đào Xuân Hảo Giang trả lời báo chí... Theo thông tin cập nhật từ Đại sứ
quán Việt Nam tại Ai Cập, xác nhận cơ bản đã hoàn thành di tán lao động Việt
Nam ở Libya... trước tình hình chiến sự diễn ra ngày càng phức tạp...
“À hóa ra là làm việc ở Bộ Ngoại giao”. Thấy tôi chăm chú trước
những tấm ảnh kỷ niệm lồng dưới mặt bàn kính cường lực, anh bảo, cũng hơn bốn
năm rồi đấy.
Tôi không ngờ, định mệnh đã dẫn dắt tôi trở thành vợ của một
nhà ngoại giao. Khi chỉ còn vài ngày nữa sinh theo dự đoán của bác sĩ, thì tôi
nhận được tin lần này anh sẽ đi sứ ở Malaysia. “Giá như em cũng có thể đi cùng
anh được”.
“Em sắp sinh rồi, có lẽ em sẽ vào miền Trung, quê ngoại”. Nhiệm
kỳ bốn năm... tôi tủi thân khi nghĩ đến đứa con trai sắp chào đời không có bố
bên cạnh. Nhiệm kỳ đầu ở Ai Cập thì chiến tranh, đạn lạc, sống chết cận kề
trong gang tấc. Hy vọng nhiệm kỳ này, ở đất nước ấy sẽ bình yên. Nhưng rồi, dịch
Covid-19 bùng phát làm cả thế giới chao đảo. Con người giành giật sự sống bằng
một hơi thở. Và theo ghi nhận ở khu vực Đông Nam Á, Malaysia là nước có số lượng
ca nhiễm kỷ lục nhất. Đại sứ quán Việt Nam tại Malaysia mở thêm đường dây nóng
hỗ trợ, phát khuyến cáo cho công dân Việt Nam thường xuyên theo dõi, tuân thủ
hướng dẫn của cơ quan chức năng sở tại, hỗ trợ các thiết bị y tế, thuốc men,
tiêm phòng dịch, kịp thời cung cấp lương thực thực phẩm cho các công dân đang mắc
kẹt trong vùng dịch... Và trong bối cảnh đó, Việt Nam đã trở thành điểm sáng với
các biện pháp ứng phó với dịch Covid-19, là cầu nối của tinh thần tương thân
tương ái, đoàn kết hỗ trợ lẫn nhau khi gặp khó khăn, hoạn nạn... Tôi gọi điện
cho anh khi dịch Covid dần được khống chế, thở phào nhẹ nhõm khi anh cũng đã vượt
qua được những cơn sốt. Riêng tôi đưa con lánh về một ngọn đồi, cách ly với phố
phường, tranh thủ thời gian trồng cây, trồng hoa, chăm chút ngọn đồi thành điểm
dừng chân lý tưởng cho du khách khi về tham quan miền di sản. Tôi viết nhiều về
những câu chuyện xung quanh mình, và anh cũng luôn dõi theo tôi trên những
trang báo, tạp chí hay những phóng sự truyền hình. Gần năm năm, con trai tôi mới
ra Hà Nội và được gặp bố khi kết thúc nhiệm kỳ thứ hai.
Một cảnh hai quê, tôi khi thì ở miền Trung, khi thì ở Bắc, mẹ
con tôi thường xuyên trên những chuyến xe chuyến tàu ra quê nội. Công việc của
anh luôn bận rộn và tôi cảm nhận được sự căng não của một cán bộ ngoại giao trước
lượng công việc đồ sộ.
Tôi nói đùa anh, nhiệm kỳ này anh đi cho đến lúc về thì con
trai đã trở thành thiếu niên.
Tôi vẫn công tác ở trong miền Trung, với những chuyến đi thực tế
và trang viết, luồn sâu vào từng ngóc ngách của tâm hồn, của đời sống này để
khai thác một cách chân thực và sống động nhất. Anh cảm nhận được niềm say mê của
tôi và tôn trọng điều đó. Thời gian dành cho con cái chưa được bao lâu, thì bây
giờ anh lại ở Trung Đông. Tôi thường xuyên truy cập vào trang chủ của Đại sứ
quán Việt Nam tại Kuwait để nắm bắt tình hình.
“Hiện thực hóa quan hệ Đối tác Chiến lược Việt Nam - Kuwait bằng
những dự án cụ thể trong chương trình thăm chính thức Kuwait của Thủ tướng
Chính phủ...”
“Đại
sứ quán Việt Nam tại Kuwait tổ chức chương trình Tết cộng đồng...”
“Đại sứ quán Việt Nam tại Kuwait tích cực quảng bá văn hóa, du
lịch và ẩm thực quốc gia tại hội chợ mùa đông ASEAN”.
“Cán bộ, nhân viên Đại sứ quán Việt Nam tại Kuwait tích cực
tham gia hiến máu nhân đạo”.
“Đại sứ quán Việt Nam tại Kuwait thông báo... Trong bối cảnh
tình hình xung đột trong khu vực diễn biến phức tạp, có thể ảnh hưởng tới an
toàn của công dân Việt Nam tại đây, Đại sứ quán xin thông báo mở link đăng ký sớm
dành cho công dân cần hỗ trợ sơ tán trong trường hợp xảy ra khủng hoảng tại địa
bàn...”
Đúng vào ngày sinh nhật con trai tôi lên 9 tuổi, tôi chờ đợi
tin nhắn, cuộc gọi nhưng không liên lạc được. Tôi lại vào Facebook và thấy
thông tin “Nhiều máy bay Mỹ’’ rơi ở Kuwait, lực lượng Iran tham chiến, xung đột
lan khắp Trung Đông…
“Chiến sự Trung Đông tiếp tục diễn biến nhanh chóng và phức tạp
trong những ngày gần đây, đặc biệt việc Iran tiến hành các cuộc tấn công nhằm
vào một số mục tiêu trên lãnh thổ Nhà nước Kuwait, Đại sứ quán Việt Nam đề nghị
các công dân...”
Kể từ khi chiến sự ở Trung Đông xảy ra tôi luôn ở trong tình trạng
lo lắng bồn chồn và không thể ngủ được trong cả khoảng thời gian dài. Con trai
tôi liền hỏi: Nơi bố làm việc đang đánh nhau to hả mẹ? Có súng, có tên lửa à?
Có máy bay cháy nữa hả? Những câu hỏi ngây ngô nhưng không giấu được sự lo lắng
trùm lên ánh mắt con trẻ. Tôi an ủi con bằng những tấm hình từ trang Facebook của
Đại sứ quán, con trai tôi reo lên, ơ bố kìa, bố đây này!
“Kuwait
không nằm trong vùng nóng của chiến sự nên cũng yên tâm, thi thoảng có vài tên
lửa, máy bay bị bắn nhầm... nói chung tình hình ngày càng phức tạp nên công việc
bên này vô cùng căng thẳng bận rộn, em và con nhớ giữ gìn sức khỏe nhé”. Tôi thở
phào khi nhận được tin nhắn hồi đáp. Quay sang con trai, nó đã ngủ ngoan từ lúc
nào. Tôi biết để đồng hành cùng một cán bộ ngoại giao cần phải có một ý chí, một
niềm tin thật vững vàng. Và bên cạnh đó cũng luôn nuôi dưỡng cho mình một tâm hồn
thật đẹp, một trái tim thật ấm. Phải thật sự thấu hiểu để dành trọn những
thương yêu.
T.D
